નવી દિલ્હી:  ભારતીય રાજકારણ અને રાષ્ટ્રીય પ્રતીકોના સન્માનના ઇતિહાસમાં એક નવો અધ્યાય લખાવા જઈ રહ્યો છે. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સંસદના ચોમાસા સત્ર દરમિયાન રાજ્યસભામાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક 'વંદે માતરમ બિલ' (રાષ્ટ્રીય સન્માનના અપમાન નિવારણ સુધારા બિલ) રજૂ કરવા જઈ રહ્યા છે. આ પ્રસ્તાવિત કાયદાનો મુખ્ય હેતુ આપણા રાષ્ટ્રીય ગીત 'વંદે માતરમ'ને એ જ કાનૂની અને ન્યાયિક રક્ષણ આપવાનો છે, જે અત્યાર સુધી માત્ર રાષ્ટ્રગીત 'જન ગણ મન'ને જ મળતું આવ્યું છે. જો આ બિલ સંસદના બંને ગૃહોમાં પસાર થઈ જશે, તો વંદે માતરમનું અપમાન કરવું અથવા તેને ગાતી વખતે જાણીજોઈને અવરોધ ઊભો કરવો એ ગંભીર ફોજદારી ગુનો બની જશે.

આ નવા કાયદા હેઠળ ગુનેગારો સામે કડક કાનૂની જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે. પ્રસ્તાવિત કાયદા અનુસાર, જો કોઈ વ્યક્તિ ઇરાદાપૂર્વક વંદે માતરમ ગાવામાં ખલેલ પહોંચાડશે અથવા કોઈ સભામાં તેના ગાન દરમિયાન અવરોધ ઊભો કરશે, તો તેને ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલની સજા, આકરો દંડ અથવા બંને સજા થઈ શકે છે. અત્યાર સુધી 'રાષ્ટ્રીય સન્માનના અપમાન નિવારણ કાયદા, 1971' હેઠળ માત્ર રાષ્ટ્રધ્વજ, બંધારણ અને રાષ્ટ્રગીત 'જન ગણ મન'ને જ આવું કડક કાનૂની સંરક્ષણ પ્રાપ્ત હતું. આ સુધારા બાદ હવે આપણું ગૌરવવંતુ રાષ્ટ્રીય ગીત પણ કાનૂની દ્રષ્ટિએ આ તમામ સર્વોચ્ચ રાષ્ટ્રીય પ્રતીકોની સમકક્ષ આવી જશે.

સરકાર આ બિલ પસાર કરાવીને એક મોટો રાજકીય અને સાંસ્કૃતિક સંદેશ આપવા માંગે છે. ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)નું માનવું છે કે ભૂતકાળની સરકારોએ તુષ્ટિકરણની રાજનીતિ અને કેટલાક સમુદાયોના વિરોધને કારણે આઝાદીની લડતના મુખ્ય મંત્ર સમાન 'વંદે માતરમ'ને તેનું યોગ્ય સ્થાન આપ્યું નહોતું. ગૃહ મંત્રાલયે તાજેતરમાં જ તમામ રાજ્યોને આદેશ આપ્યો હતો કે સરકારી કાર્યક્રમોમાં રાષ્ટ્રગીત પહેલાં વંદે માતરમ વગાડવું ફરજિયાત રહેશે. સંસદના ચાલુ સત્રમાં આ બિલ પર જોરદાર ચર્ચા થવાની સંભાવના છે, જ્યાં સરકાર તેને દેશની અસ્મિતા અને સાંસ્કૃતિક રાષ્ટ્રવાદના પ્રતીક તરીકે રજૂ કરીને કાયદાકીય મહોર લગાવવા મક્કમ છે.