શ્રીનગર : કાશ્મીર ઘીટીમાં પ્રવાસન સ્થળો પર છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વહીવટી નિયમો અને પર્યાવરણીય કાયદાઓને નેવે મૂકીને કોઈ પણ નક્કર આયોજન વિના મોટા પ્રમાણમાં હોટલો અને વ્યાપારી ઇમારતોનું આડેધડ નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હોવાના ચોંકાવનારા સરકારી આંકડા સામે આવ્યા છે.

સરકાર દ્વારા સ્વીકારવામાં આવ્યું છે કે તાજેતરના વર્ષોમાં બનેલી કુલ હોટલોમાંથી અંદાજે ૯૦ ટકા હોટલો સંપૂર્ણપણે ગેરકાયદેસર છે અને માત્ર ૧૦ ટકા બાંધકામો જ કાનૂની માળખા તેમજ મંજૂરીઓ હેઠળ અસ્તિત્વ ધરાવે છે, જેનાથી સમગ્ર પ્રદેશની પ્રાકૃતિક સુંદરતા પર પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન સર્જાયું છે.

પર્યાવરણવિદો અને નિષ્ણાતોના મતે પહેલગામ, ગુલમર્ગ, સોનમર્ગ તેમજ દૂધપથરી જેવા સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં વ્યાપક વૃક્ષોના છેદન અને કોંક્રિટના જંગલોના વધારાને કારણે જમીનનું ધોવાણ વધ્યું છે અને જળસ્ત્રોતો પર ભારે દબાણ ઉત્પન્ન થયું છે.

પ્રખ્યાત પર્યાવરણવાદી ઐજાઝ રસૂલે ચિંતા વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું છે કે છેલ્લા એક દાયકામાં કાશ્મીરે તેના મૂલ્યવાન જંગલોનો લગભગ ૧૦ ટકા हिस्सा ગુમાવ્યો છે અને સામે પક્ષે નવા વૃક્ષોના વાવેતરનું પ્રમાણ ખૂબ જ ઓછું હોવાથી કુદરતી સંતુલન ગંભીર રીતે જોખમાયું છે.

આ અનિયંત્રિત વિકાસ અને આબોહવા પરિવર્તનને કારણે કાશ્મીરમાં અગાઉ ક્યારેય ન જોયા હોય તેવા વાદળ ફાટવાની ઘટનાઓ, અચાનક પૂર અને શ્રીનગરમાં એસીની જરૂરિયાત વધવા જેવી અસામાન્ય આબોહવાકીય અસરો સ્પષ્ટપણે જોવા મળી રહી છે.

આ ગંભીર પર્યાવરણીય સંકટને ટાળવા માટે જો વહીવટી તંત્ર દ્વારા કડક કાયદાકીય પગલાં લેવામાં નહીં આવે અને પ્રવાસન ક્ષમતા આધારિત વૈજ્ઞાનિક આયોજન નહીં અપનાવાય, તો પૃથ્વી પરનું સ્વર્ગ ગણાતું કાશ્મીર આગામી સમયમાં ગંભીર આફતોનો સામનો કરી શકે છે.