વેલિંગ્ટન:વિશ્વભરમાં જ્યારે સોનાના ભંડારો મર્યાદિત થઈ રહ્યા છે, ત્યારે વૈજ્ઞાનિકોએ પેસિફિક મહાસાગરના ઊંડા અંધારે એક એવી શોધ કરી છે જે માનવજાતને ચોંકાવી દે તેવી છે. ન્યુઝીલેન્ડના ઉત્તરમાં આવેલા કેર્મેડેક આર્ક પ્રદેશમાં જ્વાળામુખીની ગતિવિધિઓનો અભ્યાસ કરતા સંશોધકોને સમુદ્રતળ નીચે સોનાનો વિશાળ જથ્થો મળી આવ્યો છે. આ શોધની સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે અહીં સોનું કોઈ પથ્થરની જેમ સ્થિર નથી, પરંતુ પૃથ્વીના પેટાળમાં ચાલતી જટિલ રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ દ્વારા સતત ગતિમાન છે. જ્વાળામુખીના વિસ્ફોટ બાદ બનેલા કાચના નમૂનાઓનું વિશ્લેષણ કરતા માલૂમ પડ્યું છે કે પૃથ્વીની અંદરથી નીકળતા પીગળેલા પદાર્થોમાં અપેક્ષા કરતા અનેકગણું વધુ સોનું છુપાયેલું છે, જે ભવિષ્યમાં ખનન ક્ષેત્રે નવી ક્રાંતિ લાવી શકે છે.

વૈજ્ઞાનિકોએ આ વિસ્તારને "સોનાની ફેક્ટરી" તરીકે ઓળખાવ્યો છે, કારણ કે અહીં કુદરતી ચક્ર દ્વારા સોનાનું પરિવહન અને સંચય સતત થતું રહે છે. પૃથ્વીના પેટાળમાં જ્યારે ટેક્ટોનિક પ્લેટો એકબીજા સાથે અથડાય છે, ત્યારે પેદા થતા અતિશય દબાણ અને તાપમાનને કારણે સલ્ફાઇડ ખનિજોમાં ફસાયેલું સોનું મુક્ત થાય છે. આ મુક્ત થયેલું સોનું પીગળેલા ખડકો સાથે ભળીને ધીમે ધીમે જ્વાળામુખી પ્રદેશોની આસપાસ જમા થાય છે. અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ કોઈ એક વખતની ઘટના નથી, પરંતુ લાખો વર્ષોથી ચાલતી એક અવિરત પ્રક્રિયા છે. દરેક નમૂનામાં સોનાની ઊંચી સાંદ્રતા જોવા મળતા સંશોધકો હવે સોનાના ઉદ્ભવ અને તેના ભૌગોલિક વિતરણ વિશેની જૂની માન્યતાઓને બદલવા મજબૂર થયા છે.

જોકે, આ અખૂટ ખજાના સુધી પહોંચવું એ માનવી માટે હિમાલય ચડવા જેવું કપરું કામ છે. આ તમામ ભંડાર સમુદ્રના પેટાળમાં અત્યંત ઊંડાણમાં અને જ્વાળામુખીની અત્યંત જોખમી પ્રણાલીઓની વચ્ચે ફસાયેલો છે. વર્તમાન ટેકનોલોજી દ્વારા આટલી ઊંડાઈએ જઈને સોનું કાઢવું આર્થિક અને ટેકનિકલ રીતે એક મોટો પડકાર છે. તેમ છતાં, આ શોધે એ સાબિત કરી દીધું છે કે સોનું માત્ર પૃથ્વી પર છૂટાછવાયું વિખરાયેલું નથી, પરંતુ તે પૃથ્વીના આંતરિક પરિવર્તન અને પ્લેટોની ગતિશીલતાનો એક અભિન્ન હિસ્સો છે. આ શોધથી આવનારા સમયમાં સમુદ્રના પેટાળમાં છુપાયેલા અન્ય કિંમતી ખનિજો વિશે પણ નવી માહિતી મળવાની આશા જાગી છે.