કાઠमांडૂ : નેપાળમાં આવેલા વિનાશક પૂરના અગિયાર દિવસ પછી એક એવું અવિશ્વસનીય દ્રશ્ય સામે આવ્યું છે જેણે રાહત અને બચાવ અભિયાન સાથે જોડાયેલી તમામ આશાઓને ફરીથી જીવંત કરી દીધી છે. જે ચોસઠ વર્ષિય મહિલાને તેમના સ્વજનો મૃત માની ચૂક્યા હતા અને જેમની અંતિમ સંસ્કારની વિધિઓ પણ શરૂ થઈ ચૂકી હતી, તેઓ તે જ ઘરના કાટમાળ નીચે ચમત્કારિક રીતે જીવિત મળી આવ્યા. આ ઘટનાએ સમગ્ર વિસ્તારને આશ્ચર્યમાં મૂકી દીધો છે અને બચાવ દળોને નવો હોંસલો આપ્યો છે.

નુવાકોટ જિલ્લાના બિદુર નગરપાલિકા દસ સ્થિત બેત્રાવતી વિસ્તારમાં ચંડિકા શ્રેષ્ઠના પરિવારે તેમના પાછા ફરવાની તમામ આશાઓ છોડી દીધી હતી. છબ્બસી ઓગષ્ટે ભોટેકોશી નદી બેસિનમાં અચાનક આવેલા ભીષણ પૂર અને કાટમાળથી ભારે ત્રાહિમામ મચી ગયો હતો, જેમાં ચંડિકા તેમના પરિવારના ચાર અન્ય સભ્યો સાથે લાપતા થઈ ગયા હતા. આઠ દિવસ વીતી ગયા પછી પરિવારે કુશ ઘાસથી તેમની પ્રતીકાત્મક પુતળી બનાવીને મૃત્યુ સંસ્કારની પ્રક્રિયા પણ શરૂ કરી દીધી હતી.

પરંતુ અગિયારમા દિવસે કહાનીએ એવું વળાંક લીધું જેની કોઈએ કલ્પના પણ નહોતી કરી. શનિવારની સવારે જ્યારે રસ્તાના નિર્માણ કાર્યમાં રોકાયેલ સશસ્ત્ર પોલીસ બળની ટીમ કાટમાળ પાસેથી પસાર થઈ રહી હતી, ત્યારે તેમને ત્યાંથી અત્યંત ધીમા અવાજે કોઈનો અવાજ સંભળાયો. જવાનોએ ત્વરિત સક્રિયતા દાખવતા ખોદકામ શરૂ કર્યું અને ઘરની તૂટેલી બારીમાંથી અંદર પ્રવેશ કર્યો, જ્યાં ચંડિકા જીવિત અવસ્થામાં મળી આવ્યા. પૂરનો પ્રવાહ એટલો બધો પ્રચંડ હતો કે આખું મકાન લગભગ સો મીટર ઉપર તરફ ખસી ગયું હતું અને તેના ઘણા માળ કીચડમાં સંપૂર્ણપણે દબાઈ ગયા હતા.

ચંડિકાના મળી આવ્યા પછી તરત જ તેમને નેપાલી સેનાના હેલિકોપ્ટરની મદદથી કાઠमांडૂ પહોંચાડવામાં આવ્યા અને વીરેન્દ્ર હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા, જ્યાં તેમની સારવાર ચાલી રહી છે. ડૉક્ટરોના જણાવ્યા અનુસાર તેમની તબિયત પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને તેઓ ધીમે ધીમે રિકવર થઈ રહ્યા છે. આ ચમત્કારિક રેસ્ક્યુએ પૂર પ્રભાવિત ક્ષેત્રોમાં ફસાયેલા અન્ય લોકોના જીવિત હોવાની સંભાવનાઓને વધુ મજબૂત કરી દીધી છે.

આ જ કડીમાં રાસુવાની જળવિદ્યુત ટનલોમાં ફસાયેલા લોકોને બચાવવાનું અભિયાન પણ ખૂબ જ ઝડપથી ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. આ પહેલા અપર ત્રિશૂલી ત્રણ એ પ્રોજેક્ટની ટનલની અંદર લગભગ એક સો સત્તર મીટર અંદર ફસાયેલા સંજય શાહ અને કબીર મહર્જનને સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા. ટનલ વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે ભૂગર્ભ સ્થાનો પર લોકો અનુમાન કરતા ઘણો લાંબો સમય સુધી જીવિત રહેવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

શનિવારે અપર ત્રિશૂલી એક જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટમાં દક્ષિણ કોરિયન વિશેષજ્ઞોના સહયોગથી નેપાલી સેનાએ ઉલ્લેખનીય સફળતા મેળવતા બસો પચ્ચીસ મીટર અંદર ફસાયેલા એક ચીની નાગરિક લૂ હેતાઓને પણ સુરક્ષિત બહાર કાઢી લીધા. અત્યંત નબળી સ્થિતિમાં મળેલા લૂને સૌથી પહેલા પાણી પૂરું પાડવામાં આવ્યું અને પછી હેલિકોપ્ટર દ્વારા કાઠमांडૂ મોકલવામાં આવ્યા. તેમનો મોબાઇલ ફોન બંધ થઈ ગયો હતો, જેના કારણે તેમણે અનુવાદ સોફ્ટવેરની મદદથી અધિકારીઓ સાથે સંવાદ સ્થાપિત કર્યો.

ભલે આ જીવોના બચી જવાથી રાહત મળી હોય, પરંતુ નેપાળમાં આ આપત્તિ આ દશકની સૌથી મોટી ત્રાસદીઓમાં ગણવામાં આવી રહી છે. અત્યાર સુધી એક હજાર ત્રણ સોડત્રીસ લોકોના મોતની સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ ચૂકી છે, જ્યારે લગભગ પાંચ હજાર લોકો હજુ પણ લાપતા હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે. એકલા રાસુવા જિલ્લાની વિવિધ જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ્સમાં જ લગભગ એક હજાર લોકોના લાપતા હોવાની આશંકા છે.

આ વ્યાપક આપત્તિનો સામનો કરવા માટે દેશભરમાં સેના, નેપાળ પોલીસ અને સશસ્ત્ર પોલીસ બળના કુલ એકવીસ હજાર ચાર સો પેંસઠ જવાનોને મેદાનમાં ઉતારવામાં આવ્યા છે. ડ્રોન કેમેરાની મદદથી કીચડ અને કાટમાળથી ભરાયેલા વિસ્તારો પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે, અને તલાશી અભિયાન દરમિયાન અત્યાર સુધી આસપાસના વિસ્તારોમાંથી ચોવીસ શબ પણ બરામત કરવામાં આવ્યા છે.

ચંડિકા શ્રેષ્ઠના જીવનની આ અદ્ભુત વાપસીએ સમગ્ર દુનિયાને એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સંદેશ આપ્યો છે કે કાટમાળ વચ્ચે ફેલાયેલી ખામોશી હંમેશા મૃત્યુનો સંકેત નથી હોતી. આ જ કારણ છે કે હવે નેપાળના બચાવ દળો જળવિદ્યુત ટનલો, ધરાશાયી મકાનો અને કાટમાળના દરેક સંભવિત ખૂણાને ફરીથી ઝીણવટપૂર્વક તપાસવામાં લાગી ગયા છે જેથી અન્ય કોઈનો જીવ પણ બચાવી શકાય.