કાઠમંડુ: નેપાળના વડાપ્રધાન બલેન "બલેન" શાહ હાલમાં પોતાના જ દેશમાં ઘેરાઈ ગયા છે. સંસદમાં ભારત સાથેના સરહદી વિવાદ અંગે આપેલા એક નિવેદનને કારણે નેપાળનું રાજકીય વાતાવરણ ગરમાયું છે. વડાપ્રધાને કહ્યું હતું કે ભારત-નેપાળ વચ્ચેનો સરહદી વિવાદ એકતરફી નથી, જે બાદ સમગ્ર નેપાળમાં વિરોધનો વંટોળ ઉભો થયો છે. વિરોધ પક્ષો અને વિદ્યાર્થી સંગઠનોએ એકમતે વડાપ્રધાનના રાજીનામાની માંગણી કરી છે, જેના કારણે નેપાળમાં રાજકીય અંધાધૂંધીની સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
શું હતું વિવાદાસ્પદ નિવેદન?
કાલાપાની, લિપુલેખ અને લિમ્પિયાધુરા જેવા સરહદી વિસ્તારો વર્ષોથી ભારત અને નેપાળ વચ્ચે ચર્ચાનો વિષય રહ્યા છે. વડાપ્રધાન બલેન શાહે સંસદમાં કરેલી ટિપ્પણીમાં એવો સંકેત આપ્યો હતો કે નેપાળ તરફથી પણ ભારતીય સીમામાં પ્રવેશ થયો હોઈ શકે છે. આ નિવેદન નેપાળના રાષ્ટ્રવાદી જૂથોને પસંદ પડ્યું નથી અને તેમણે વડાપ્રધાન પર ભારત તરફી હોવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. આ વિવાદને કારણે સરહદી મુદ્દાઓ ફરી એકવાર કેન્દ્રસ્થાને આવ્યા છે.
રાજકીય ગરમાવો અને જનઆંદોલન
બલેન શાહ, જેઓ એક સમયે મોટા જનઆંદોલનના મોજા પર સવાર થઈને સત્તાના શિખર સુધી પહોંચ્યા હતા, આજે તે જ પ્રજા અને વિદ્યાર્થીઓ તેમના રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે. સત્તા સંભાળ્યાના ગણતરીના મહિનાઓમાં જ વડાપ્રધાન માટે આ સૌથી મોટી અગ્નિપરીક્ષા બની છે. વિરોધ પક્ષોએ એક અસામાન્ય એકતા દર્શાવીને આ મુદ્દે સરકારને ઘેરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. કાઠમંડુ સહિતના મુખ્ય શહેરોમાં વિદ્યાર્થીઓ રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે અને વડાપ્રધાન વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર કરી રહ્યા છે.
નેપાળના રાજકારણ પર અસર
નેપાળની રાજનીતિમાં આ ઘટનાક્રમ ખૂબ મહત્વનો છે. ભારત સાથેના સંબંધો નેપાળની ઘરેલું રાજનીતિમાં હંમેશા સંવેદનશીલ રહ્યા છે, અને વડાપ્રધાનનું આ નિવેદન વિરોધીઓને સરકારને નબળી પાડવા માટેનું મોટું હથિયાર પૂરું પાડી ગયું છે. વડાપ્રધાન બલેન શાહ સામે એક તરફ પક્ષીય દબાણ છે, તો બીજી તરફ રસ્તા પર ઉતરેલી જનતાનો આક્રોશ.
હવે જોવાનું એ રહે છે કે શું બલેન શાહ આ રાજકીય તોફાનમાંથી બહાર નીકળવાનો કોઈ રસ્તો શોધી શકે છે કે પછી આ વિવાદ તેમની સત્તા માટે મોટો ખતરો સાબિત થશે. હાલમાં કાઠમંડુના રાજકીય ગલીઓમાં રાજીનામાની અટકળોએ જોર પકડ્યું છે.