કાઠમંડુ : પડોશી દેશો સાથેના કૂટકીય સમીકરણોમાં એક મોટો અને મહત્ત્વપૂર્ણ બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. તાજેતરમાં નેપાળમાં આવેલા વિનાશક પૂર અને કુદરતી આપત્તિના કપરા સમયમાં ભારતે આગળ આવીને રાહત સામગ્રી, અન્ન અને તબીબી સુવિધાઓ સહિતની વ્યાપક મદદ પૂરી પાડી હતી. આ સંકટના સમયે ભારત દ્વારા આપવામાં આવેલી માનવતાવાદી સહાય બાદ નેપાળની રાજનીતિમાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે અને કાઠમંડુને અહેસાસ થયો છે કે તેનો સાચો અને ભરોસાપાત્ર મિત્ર કોણ છે. આ તમામ ઘટનાક્રમ વચ્ચે નેપાળના વડા પ્રધાન બાલેન શાહે ચીનને મોટો રાજદ્વારી આંચકો આપતા આગામી નવેમ્બર મહિનામાં પોતાની પ્રથમ સત્તાવાર દ્વિપક્ષીય વિદેશ યાત્રા માટે ભારતની પસંદગી કરી છે.

અગાઉના સમયમાં નેપાળના વડાપ્રધાનો દ્વારા પરંપરા તોડીને ભારતને બદલે ચીનને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી હતી, પરંતુ બાલેન શાહનો આ નિર્ણય બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને ફરીથી સામાન્ય અને મજબૂત બનાવવા તરફ એક મોટું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. પ્રાપ્ત અહેવાલો મુજબ, નવેમ્બરના ત્રીજા કે ચોથા અઠવાડિયામાં યોજાનારી આ ત્રણ દિવસીય મુલાકાત દરમિયાન ભારત અને નેપાળ વચ્ચે સરહદ વિવાદો, હવાઈ માર્ગોની સુવિધા, દ્વિપક્ષીય વેપાર અસંતુલન અને મોટા માળખાકીય પ્રોજેક્ટ્સ જેવા ગંભીર તથા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર વ્યાપક ચર્ચા થવાની પ્રબળ સંભાવના છે.

આ મુલાકાતને બંને દેશોના હિતમાં અત્યંત ફળદાયી બનાવવા માટે ઉચ્ચ સ્તરીય તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. બંને સરકારો ઈચ્છે છે કે આ બેઠક માત્ર ઔપચારિક ન રહે પરંતુ પરિણામલક્ષી સાબિત થાય. આ યાત્રા દરમિયાન કાવરેપાલંચોકમાં નેપાળ પોલીસ એકેડેમી, દાર્ચુલામાં પુલ, ભૈરહાવામાં સંકલિત ચેક પોસ્ટ અને મહાકાલી નદી પર મોટરેબલ પુલ જેવા તૈયાર પ્રોજેક્ટ્સના ઉદ્ઘાટન તેમજ દોધારા ચંદની ચેક પોસ્ટ, લોઅર અરુણ હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ અને સિલિગુડી-ઝાપા પેટ્રોલિયમ પાઇપલાઇન જેવા નવા પ્રોજેક્ટ્સના શિલાન્યાસ પર પણ ચર્ચા થઈ શકે છે.

વિશ્લેષકોના મતે, આ મુલાકાત સાબિત કરે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં આફતના સમયે સાથ નિભાવનાર મિત્રતા સૌથી ઉપર રહે છે. ચીનની વધતી જતી આર્થિક અને રાજકીય ઘૂસખોરી વચ્ચે નેપાળ દ્વારા ભારત સાથેના પરંપરાગત અને સાંસ્કૃતિક સંબંધોને પુનઃ પ્રાથમિકતા આપવી એ ભારત માટે એક મોટી કૂટકીય સફળતા સમાન છે. આગામી સમયમાં આ મુલાકાતથી ભારત-નેપાળના દ્વિપક્ષીય સંબંધોને એક નવી દિશા મળશે અને બંને પાડોશી દેશો વચ્ચે પરસ્પર વિશ્વાસ વધુ મજબૂત બનશે તેવી પૂરી આશા છે.