નવી દિલ્‍હી,તા.૩૦: છેલ્‍લા નવ વર્ષમાં ઔપચારિક ધિરાણની પહોંચમાં ઝડપથી વધારો થયો છે. ઔપચારિક ધિરાણ એટલે બેંકો, ક્રેડિટ યુનિયનો અને સહકારી મંડળીઓ જેવી નિયમનકારી સંસ્‍થાઓ પાસેથી લોન. એક અહેવાલ મુજબ, આ સમયગાળા દરમિયાન ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્‍ય પ્રદેશ અને બિહારમાં ઉધાર લેનારાઓની સંખ્‍યા પﾍમિ અને દક્ષિણ ભારતના પરંપરાગત રીતે મજબૂત રાજ્‍યો કરતાં વધુ ઝડપથી વધી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, મહિલાઓ, યુવાનો અને નોન-મેટ્રો વિસ્‍તારોની ભાગીદારીમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો નોંધાયો હતો.

 પ્રખ્‍યાત ક્રેડિટ ઇન્‍ફર્મેશન કંપની ટ્રાન્‍સયુનિયન CIBIL દ્વારા ‘અનલોકિંગ એક્‍સેસ' જર્ની ટુ ક્રેડિટ એક્‍સપાન્‍શન ઇન ઇન્‍ડિયા  ના અહેવાલ મુજબ, દેશમાં ક્રેડિટ-પાત્ર વસ્‍તીની સંખ્‍યા ૨૦૧૭ માં ૭૯ કરોડથી વધીને ૨૦૨૬ માં ૮૯ કરોડ થઈ ગઈ. આમાંથી, ઓછામાં ઓછા એક વખત ઔપચારિક લોન લેનારા લોકોનો હિસ્‍સો ૩૫% થી વધીને ૭૪% થયો. આ દેશમાં ઔપચારિક નાણાકીય વ્‍યવસ્‍થામાં વધતી જતી પહોંચને દર્શાવે છે.

 રિપોર્ટ અનુસાર, લોન-પાત્ર વસ્‍તીમાં ક્રેડિટ-સક્રિય ગ્રાહકોનો હિસ્‍સો પણ માર્ચ ૨૦૧૭ માં ૧૧% થી વધીને માર્ચ ૨૦૨૬ માં ૨૮% થયો. જોકે, આ સમયગાળા દરમિયાન, ક્રેડિટ-સક્રિય ગ્રાહકોનો CAGR માર્ચ ૨૦૧૭ અને માર્ચ ૨૦૧૯ વચ્‍ચે ૧૪% થી ઘટીને માર્ચ ૨૦૨૪ અને માર્ચ ૨૦૨૬ વચ્‍ચે ૯% થયો. તેવી જ રીતે, પહેલી વાર ઔપચારિક લોન માંગતા ગ્રાહકોનો હિસ્‍સો પણ માર્ચ ૨૦૧૭ ક્‍વાર્ટરમાં ૩૨% થી ઘટીને માર્ચ ૨૦૨૬ ક્‍વાર્ટરમાં ૧૩% થયો.

 ટ્રાન્‍સયુનિયન CIBIL ના MD અને CEO ભાવેશ જૈને જણાવ્‍યું હતું કે ભારતમાં ક્રેડિટ ઇકોસિસ્‍ટમ માટે છેલ્‍લો દાયકા મહત્‍વપૂર્ણ રહ્યો છે. ૨૦૧૬-૧૭ માં નોટબંધી, GST અને UPI નો ઝડપી સ્‍વીકાર જેવા મોટા ફેરફારો જોવા મળ્‍યા. ત્‍યારપછીના વર્ષોમાં, નિયમનકારો, બેંકો, નાણાકીય સંસ્‍થાઓ, NBFCs, ફિનટેક કંપનીઓ, ક્રેડિટ માહિતી કંપનીઓ, ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિ અને ડિજિટલ જાહેર માળખાગત સુવિધાઓએ ઔપચારિક ધિરાણની ઍક્‍સેસને સરળ બનાવવા માટે સંયુક્‍ત પ્રયાસો કર્યા છે.

 વપરાશ-સંબંધિત લોન, જેમ કે વ્‍યક્‍તિગત લોન, ક્રેડિટ કાર્ડ અને ગ્રાહક ટકાઉ લોન, આ સમયગાળા દરમિયાન સૌથી લોકપ્રિય શ્રેણી તરીકે ઉભરી આવી છે. માર્ચ ૨૦૧૭ માં, ૩૪% સક્રિય ઉધાર લેનારાઓ પાસે આ શ્રેણીમાં ઉત્‍પાદનોની ઍક્‍સેસ હતી, જે માર્ચ ૨૦૨૬ સુધીમાં વધીને ૫૧% થઈ ગઈ. આ ઉત્‍પાદનોનો ઉપયોગ કરતા ગ્રાહકોની સંખ્‍યા પણ નવ વર્ષમાં ચાર ગણી વધી ગઈ.