મુંબઈ તા.૧: આ વર્ષે ઓગસ્‍ટમાં કેટલાક સંકેતો બહાર આવ્‍યા કે લોકોને લોન અથવા ક્રેડિટ મેળવવામાં મુશ્‍કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. આ જ કારણ છે કે તેમને લોન મેળવવા માટે તેમના ઘરનું સોનું ગીરવે મૂકવું પડી રહ્યું છે. હા, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્‍ડિયાના ડેટા સૂચવે છે કે કુલ ગોલ્‍ડ લોન ખાતું હવે કુલ હોમ લોન ખાતાની બરાબરી કરવાના માર્ગ પર છે.

રિઝર્વ બેંકના સેક્‍ટરલ ક્રેડિટ ડેટા દર્શાવે છે કે ઓગસ્‍ટ મહિના દરમિયાન ગ્રાહક માંગમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો નથી. આ સમયગાળા દરમિયાન, કન્‍ઝ્‍યુમર ડ્‍યુરેબલ્‍સ અને ક્રેડિટ કાર્ડ બાકી રાખવા માટે લેવામાં આવેલી લોનમાં અનુક્રમે માત્ર ૨.૪% અને ૩.૬% નો વધારો થયો છે. આ વૃદ્ધિ વાર્ષિક ધોરણે દર્શાવવામાં આવી છે. RBI ના ડેટા અનુસાર, એપ્રિલ અને ઓગસ્‍ટ ૨૦૨૬ ની વચ્‍ચે, બેંક ક્રેડિટ આશરે રૂા.૧૦.૩ લાખ કરોડ અથવા ૪.૮% વધીને રૂા.૨૨૩.૯ લાખ કરોડ થઈ ગઈ. આ સમયગાળા દરમિયાન, કુલ ક્રેડિટ વાર્ષિક ધોરણે ૧૯.૧% વધીને. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ પાંચ મહિનામાં વિવેકાધીન ગ્રાહક ક્રેડિટ વૃદ્ધિ ધીમી પડી. દરમિયાન, સુરક્ષિત રિટેલ લોન, કોર્પોરેટ ક્રેડિટ અને NBFC ને ધિરાણની માંગ મજબૂત રહી.

રિઝર્વ બેંકના ડેટા અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ ૨૭ ના પ્રથમ પાંચ મહિનામાં ગોલ્‍ડ લોનમાં રૂા.૯૮,૦૯૬ કરોડ ઉમેરવામાં આવ્‍યા હતા. આ હવે હોમ લોનની નજીક પહોંચી ગયું છે. નોંધનીય છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન હોમ લોન ખાતામાં રૂા.૯૮,૮૫૮ કરોડ ઉમેરવામાં આવ્‍યા હતા. જો ગોલ્‍ડ લોન ખાતું આ દરે વધતું રહેશે, તો તે ટૂંક સમયમાં કુલ હોમ લોન ખાતાને વટાવી જશે.

ગયા વર્ષે ઓગસ્‍ટમાં ક્રેડિટ કાર્ડ બાકી લગભગ રૂા.૩ લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગયું હતું. જોકે, નાણાકીય વર્ષ ૨૭ ના પ્રથમ પાંચ મહિના દરમિયાન તેમાં ફક્‍ત રૂા.૪,૭૪૦ કરોડનો ઉમેરો થયો હતો. આ સમયગાળા દરમિયાન ગ્રાહક ટકાઉ વસ્‍તુઓ ખરીદવા માટે લેવામાં આવેલી લોન રૂા.૨૩,૨૯૫ કરોડ સુધી પહોંચી હતી. જોકે, આ સમયગાળા દરમિયાન ફક્‍ત રૂા.૧,૩૩૩ કરોડનો ઉમેરો થયો હતો. આ સમયગાળા દરમિયાન વાહન લોન વૃદ્ધિ પ્રભાવશાળી રહી હતી, જે વાર્ષિક ધોરણે ૧૯.૭% ના દરે વધીને રૂા.૭.૮ લાખ કરોડ સુધી પહોંચી હતી. આ વર્ષે એપ્રિલથી ઓગસ્‍ટ દરમિયાન કુલ રૂા.૩૭,૦૨૭ કરોડ મૂલ્‍યની વાહન લોન લેવામાં આવી હતી.

રિટેલ લોન વિતરણમાં ગોલ્‍ડ લોનનો હિસ્‍સો સતત વધી રહ્યો છે. આ વર્ષે ઓગસ્‍ટ સુધીમાં, સોના સામે રૂા.૫.૬ લાખ કરોડની લોન કોલેટરલ તરીકે લેવામાં આવી હતી. આ વાર્ષિક ધોરણે ૮૩.૨% નો વધારો દર્શાવે છે. માત્ર એક વર્ષ પહેલાં, તે ફક્‍ત રૂા.૩ લાખ કરોડની આસપાસ હતી. ફિક્‍સ્‍ડ ડિપોઝિટ અથવા એફડી સામે લેવામાં આવેલી લોનમાં પણ વાર્ષિક ધોરણે ૪૩.૨% નો વધારો થયો હતો. હવે તે રૂા.૨ લાખ કરોડ પર પહોંચી ગયા છે, જે આ સમયગાળા દરમિયાન રૂા.૩૫,૧૬૬ કરોડનો વધારો દર્શાવે છે.

એક સામાન્‍ય પ્રશ્ન ઊભો થાય છેઃ ગોલ્‍ડ લોન પર કેટલું વ્‍યાજ વસૂલવામાં આવે છે? આપણા દેશમાં, ફગ્‍જ્‍ઘ્‍ થી લઈને જાહેર અને ખાનગી બેંકો સુધીની બધી બેંકો, સોના સામે કોલેટરલ તરીકે ગોલ્‍ડ લોન આપે છે. વ્‍યાજ દરની વાત કરીએ તો, વસૂલવામાં આવતો દર.