તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
ઓ બાપ રે... ચોમાસામાં પણ ઉકળાટ અનુભવશે ભારત
જળવાયુ પરિવર્તનને કારણે ભારતમાં ચોમાસા દરમ્યાન પણ લુવરસે તેવા દિવસો આવશે : ૭૦ કરોડ લોકો ઉપર ચોમાસુ ‘‘ગરમી''નો અનુભવ કરાવશેઃ વૈશ્વિક તાપમાન બે ડીગ્રી વધશે તો દેશનો ૫૩ ટકા હિસ્સો સંકટમાં
હવામાન પરિવર્તનને કારણે, ભારતનો ચોમાસું ઋતુ ભવિષ્યમાં ઉનાળાના ગરમીની લૂ જેટલું ખતરનાક બની શકે છે. IIT ગાંધીનગરના નેતૃત્વ હેઠળના એક નવા અભ્યાસ મુજબ, જો વૈશ્વિક તાપમાન પૂર્વ-ઔદ્યોગિક સ્તરની તુલનામાં ૨ ડિગ્રી સેલ્સિયસ વધે, તો દેશના લગભગ ૫૩ ટકા ભાગમાં ચોમાસા દરમિયાન એટલી ગરમી અને ભેજનો અનુભવ થઈ શકે છે કે માનવ શરીર પરસેવા દ્વારા પોતાને ઠંડુ કરી શકશે નહીં.
અભ્યાસમાં સૌથી વધુ ચિતા ઉભી કરતી સ્થિતિને વૈજ્ઞાનિક રીતે અનકમ્પેનસેબલ હીટ સ્ટ્રેસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, તે ત્યારે થાય છે જ્યારે તાપમાન અને ભેજનું સ્તર એટલું વધી જાય છે કે શરીરની કુદરતી ઠંડક પદ્ધતિઓ કાર્ય કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે. સામાન્ય રીતે, શરીર પરસેવા દ્વારા વધારાની ગરમી બહાર કાઢે છે, પરંતુ અતિશય ભેજમાં, પરસેવો સુકાઈ શકતો નથી, અને શરીરની આંતરિક ગરમી વધતી રહે છે.
વૈજ્ઞાનિકોના મતે, આવી પરિસ્થિતિઓમાં, જો કોઈ વ્યક્તિ કોઈ સખત કામ ન કરતી હોય, તો પણ તેના શરીરને સામાન્ય તાપમાન જાળવવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે. આ સ્થિતિમાં લાંબા સમય સુધી રહેવાથી હીટ સ્ટ્રોક, ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ અને મૃત્યુનું જોખમ પણ વધી જાય છે.
અભ્યાસ મુજબ, જો વૈશ્વિક તાપમાનમાં ૨ ડિગ્રી સેલ્સિયસનો વધારો થાય છે, તો ચોમાસા દરમિયાન દેશનો આશરે ૫૩ ટકા ભાગ તીવ્ર ગરમી અને ભેજનો ભોગ બની શકે છે. આ ફેરફાર મુખ્યત્વે અત્યંત ગરમ અને ભેજવાળા હવામાનની વધતી ઘટનાઓને કારણે હશે.
સંશોધકોનો અંદાજ છે કે વધતા તાપમાન સાથે, ઉનાળામાં આ જોખમ વધુ વ્યાપક બનશે, અને દેશના આશરે ૬૦ ટકા લોકો આવી પરિસ્થિતિઓથી પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
અભ્યાસમાં ગંગાના મેદાનો, ઉત્તરપﾍમિ ભારત અને પૂર્વીય દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોને સૌથી વધુ સંવેદનશીલ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા છે. આ વિસ્તારોમાં રહેતા આશરે ૭૦૦ મિલિયન લોકો વધતી ગરમી અને ભેજની સંયુક્ત અસરોનો સામનો કરી શકે છે. ખેડૂતો, બાંધકામ કામદારો, રસ્તા બાંધકામ કામદારો અને અન્ય શ્રમ-સઘન નોકરીઓમાં રોકાયેલા લોકો ખાસ કરીને પ્રભાવિત થઈ શકે છે. આ લોકો લાંબા સમય સુધી ખુલ્લા વાતાવરણમાં કામ કરે છે અને ઘણીવાર ગરમી અને ભેજથી પર્યાપ્ત રક્ષણનો અભાવ હોય છે. પરિણામે, વધતા ગરમીના તણાવની સીધી અસર તેમના પ્રદર્શન, આરોગ્ય અને આજીવિકા પર પડી શકે છે.(૩૮.૧૧)
(9:50 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
