તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
મહારાષ્ટ્રમાં દરરોજ સરેરાશ ૮થી વધુ ખેડૂતોએ આત્મહત્યા કરી
૨૦૨૨થી ૨૦૨૬ દરમ્યાન ૧૩,૯૨૮ ખેડૂતોએ આત્મહત્યા કરીઃ ૨૯૫ પરિવારો મદદની રાહ જોઈ રહ્યા છે, મહારાષ્ટ્રમાં ખેડૂત આત્મહત્યા સંબંધિત નવા આંકડા ચોંકાવનારા
મુંબઈ,તા.૨૭: મહારાષ્ટ્રમાં ખેડૂત આત્મહત્યાનો સિલસિલો સતત ચાલુ છે. કૃષિ અને દેવાના સંકટ સામે ઝઝૂમી રહેલા ખેડૂતોના મૃત્યુઆંક હવે સરકારી સહાય અને પારદર્શિતા પર પણ પ્રશ્નો ઉભા કરી રહ્યા છે. માહિતી અનુસાર, જાન્યુઆરી ૨૦૨૨ થી જૂન ૨૦૨૬ દરમિયાન રાજ્યમાં ૧૩,૯૨૮ ખેડૂતોએ આત્મહત્યા કરી. આનો અર્થ એ થયો કે દરરોજ સરેરાશ ૮ થી વધુ ખેડૂતોએ જીવ ગુમાવ્યા.
આઘાતજનક રીતે, જ્યારે ડેટા માંગવામાં આવ્યો ત્યારે રાજ્ય સરકારના રાહત અને પુનર્વસન વિભાગે જિલ્લાવાર અને માસિક માહિતી આપવાનો ઇનકાર કર્યો. યંગ વ્હિસલબ્લોઅર્સ ફાઉન્ડેશનના કાર્યકર્તા જીતેન્દ્ર ઘાડગેએ આ માહિતી માંગી હતી. તેમની પ્રથમ અપીલ પછી, તેમને સમગ્ર રાજ્યનો કુલ ડેટા આપવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તેમને જણાવવામાં આવ્યું ન હતું કે કયા જિલ્લામાં સૌથી વધુ મૃત્યુ થયા છે.
વિભાગ તરફથી મળેલી માહિતી અનુસાર, ૧૩,૯૨૮ આત્મહત્યાના કેસમાંથી ૮,૧૪૫ પરિવારોને સરકારી સહાય માટે પાત્ર ગણવામાં આવ્યા હતા. ૪,૦૪૨ કેસોને અયોગ્ય જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે ૯૪૧ કેસોની તપાસ ચાલી રહી છે.
પાત્ર પરિવારોમાં પણ, બધાને સહાય મળી નથી. ૮,૧૪૫ પાત્ર પરિવારોમાંથી ૭,૮૫૦ને ૧ લાખ રૂપિયાની સહાય આપવામાં આવી હતી, જ્યારે ૨૯૫ પરિવારો હજુ પણ રાહ જોઈ રહ્યા છે. આનો અર્થ એ થયો કે પાત્ર જાહેર થયા છતાં, આ પરિવારોને સહાય મળી નથી.
આજતક સાથેની વાતચીતમાં, જીતેન્દ્ર ઘાડગેએ સમજાવ્યું કે જિલ્લાવાર અને માસિક ડેટા માંગવામાં આવ્યો હતો. ૨૪ જુલાઈના રોજ, જાહેર માહિતી અધિકારીએ જવાબ આપ્યો કે આ માહિતી સંબંધિત જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ કચેરીઓમાંથી મેળવવી જોઈએ. ત્યારબાદ, તેમણે ૧૮ ઓગસ્ટના રોજ તેમની પ્રથમ અપીલ દાખલ કરી. ૮ સપ્ટેમ્બરના રોજ સુનાવણી પછી, વિભાગે રાજ્યના એકંદર આંકડા આપ્યા પરંતુ વિગતવાર માહિતી આપવાનો ઇનકાર કર્યો.
ઘાડગેના મતે, છેલ્લા ૧૦ વર્ષમાં આ પહેલી વાર છે જ્યારે વિભાગે જિલ્લાવાર આંકડા આપવાનો ઇનકાર કર્યો છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે અધિકારીઓના દબાણ હેઠળ આ કરવામાં આવ્યું છે. જોકે, ઉપલબ્ધ માહિતી દ્વારા આ આરોપની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ કરી શકાતી નથી.
ઘાડગેએ સૂચવ્યું કે જે પરિવારોના વળતરના દાવા નકારવામાં આવે છે તેમને ગોપીનાથ મુંડે શેતકરી અકસ્માત વીમા યોજના હેઠળ રૂ. ૨ લાખનું કવર પણ પૂરું પાડવું જોઈએ. તેમણે પીડિત પરિવારોને ઓળખવા અને તેમને સરકારી યોજનાઓનો લાભ મળે તે સુનિﾍતિ કરવા માટે તાલુકા સ્તરે સમિતિઓની રચના કરવાની પણ માંગ કરી.
તેમના મતે, મુખ્યમંત્રી કાર્યાલયે ઇમેઇલ પ્રાપ્ત થયાની પુષ્ટિ કરી અને તેને કૃષિ વિભાગને મોકલી, પરંતુ તેમને હજુ સુધી કોઈ જવાબ મળ્યો નથી. જિલ્લાવાર ડેટાના અભાવે, એ સમજવું મુશ્કેલ છે કે કયા વિસ્તારો કટોકટીમાં સૌથી વધુ ગંભીર છે અને સરકારી સહાય ક્યાં સુધી પહોંચી રહી છે.
(3:56 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
