ઉદયપુર: આજે જ્યારે સમગ્ર વિશ્વ 'આંતરરાષ્ટ્રીય નૃત્ય દિવસ' (International Dance Day) ની ઉજવણી કરી રહ્યું છે, ત્યારે નૃત્યના ફાયદાઓ વિશે ચોંકાવનારા સંશોધનો સામે આવ્યા છે. ઉદયપુરના જનમત મંચ દ્વારા આ અવસરે જણાવવામાં આવ્યું છે કે નૃત્ય એ માત્ર મનોરંજનનું સાધન નથી, પરંતુ તે શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય જાળવવાની એક શક્તિશાળી 'થેરાપી' છે. નિષ્ણાતોના મતે, ડાન્સ થેરાપી 20 થી વધુ ગંભીર બીમારીઓના ઉપચારમાં મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.
આધુનિક સંશોધનો દર્શાવે છે કે નૃત્ય કરવાથી શરીરમાં 'સેરોટોનિન' અને 'એન્ડોર્ફિન' જેવા હેપ્પી હોર્મોન્સનો સ્ત્રાવ વધે છે, જે તણાવ ઘટાડીને ડિપ્રેશનના લક્ષણોમાં 50% સુધીનો ઘટાડો કરી શકે છે. ખાસ કરીને ગર્ભવતી મહિલાઓ માટે નૃત્ય આશીર્વાદરૂપ છે; નિયમિત ડાન્સ થેરાપીથી પેલ્વિક સ્નાયુઓ મજબૂત બને છે, જેનાથી નેચરલ ડિલિવરીની શક્યતા વધે છે અને પ્રસૂતિના સમયમાં સરેરાશ 1.5 કલાકનો ઘટાડો થઈ શકે છે.
સ્વાસ્થ્ય ઉપરાંત, નૃત્ય ન્યુરોલોજીકલ સમસ્યાઓ જેવી કે પાર્કિન્સન્સ અને અલ્ઝાઈમરમાં યાદશક્તિ અને શરીરનું સંતુલન જાળવવામાં પણ અનોખી ભૂમિકા ભજવે છે. કેન્સરના દર્દીઓ માટે કીમોથેરાપી બાદ રિકવરી ઝડપી બનાવવામાં અને પીડાને મેનેજ કરવામાં ડાન્સ થેરાપી અસરકારક જણાઈ છે. આ જ કારણ છે કે નિષ્ણાતો હવે નૃત્યને માત્ર ઈતર પ્રવૃત્તિ નહીં પણ શિક્ષણના ફરજિયાત અભ્યાસક્રમમાં સામેલ કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
નૃત્ય દિવસની શરૂઆત 1982 માં યુનેસ્કો દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય વિવિધ સંસ્કૃતિઓને એક મંચ પર લાવવાનો છે. પછી તે ઉત્તર ભારતનું 'કથક' હોય, દક્ષિણ ભારતનું 'ભરતનાટ્યમ' હોય કે પશ્ચિમનું 'બેલે' અને 'હિપ-હોપ', દરેક શૈલી માનવ અભિવ્યક્તિનો શ્રેષ્ઠ માર્ગ છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે આ દિવસ ઉજવવા માટે તમારે વ્યાવસાયિક નૃત્યકાર હોવું જરૂરી નથી; બસ સંગીતના તાલે થોડું થિરકવાથી પણ તમે માનસિક શાંતિ અને શારીરિક સ્ફૂર્તિનો અનુભવ કરી શકો છો.