નવી દિલ્હી : સેન્ટ્રલ ઇક્વિપમેન્ટ આઇડેન્ટિટી રજિસ્ટર (CEIR) ના તાજેતરના સરકારી ડેટા અનુસાર, ૬ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ સુધીમાં દેશભરમાં ૫૯ લાખથી વધુ ગુમ થયેલા અથવા ચોરાયેલા મોબાઇલ ફોન બ્લોક કરવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી ૩૬.૭ લાખ ડિવાઇસ ટ્રેસ કરવા છતાં માત્ર ૧૩.૩૯ લાખ એટલે કે માત્ર ૩૭% જેટલા ફોન જ તેમના વાસ્તવિક માલિકો સુધી ભૌતિક રીતે પાછા પહોંચી શક્યા છે.
આ ડેટાના રાજ્યવાર વિશ્લેષણમાં મોટો તફાવત જોવા મળ્યો છે, જેમાં ઉત્તર પ્રદેશે સૌથી વધુ રિકવરી દર નોંધાવતા ૧.૫૭ લાખથી વધુ ફોન રિકવર કર્યા છે, જ્યારે રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં ૧૦.૪૮ લાખ ફોન બ્લોક થવા છતાં અને ૬.૬૧ લાખ ટ્રેક થયા હોવા છતાં રિકવરી રેટ માત્ર ૭.૭% એટલે કે ૫૧,૦૪૩ ફોન જ પરત મળ્યા છે, અને મહારાષ્ટ્રમાં આ દર ૪૧% નોંધાયો છે.
મોબાઇલ ખોવાઈ જવાના કિસ્સામાં નાગરિકોએ તાત્કાલિક ધોરણે રિમોટ ટ્રેકિંગ ટૂલ્સ દ્વારા ડેટા લોક અથવા સાફ કરવો જોઈએ, ટેલિકોમ ઓપરેટરનો સંપર્ક કરીને સિમ કાર્ડ બ્લોક કરાવવું જોઈએ અને CEIR તથા સંચાર સાથી પોર્ટલ પર હેન્ડસેટ બ્લોક કરવાની સાથે બેંકિંગ એપ્લિકેશનો સુરક્ષિત કરીને પોલીસ રિપોર્ટ નોંધાવવો અનિવાર્ય છે.
ભવિષ્યમાં છેતરપિંડીથી બચવા અને સેકન્ડ હેન્ડ ફોન ખરીદતી વખતે કાનૂની મુશ્કેલીઓ નિવારવા માટે CEIR પ્લેટફોર્મ પર IMEI નંબર ચકાસવાની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે, અને વહીવટી તંત્ર દ્વારા ખોવાયેલા ઉપકરણોની પુનઃપ્રાપ્તિ માટેના રિકવરી રેટને વધારવા તથા સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત કરવાના પ્રયાસો સતત જારી છે.