ન્યૂયોર્ક : સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા (UNGA) ના ૮૧મા સત્રના ઉચ્ચ-સ્તરીય સપ્તાહ અગાઉ યુએન મુખ્યાલય ખાતે આયોજિત પત્રકાર પરિષદમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે વૈશ્વિક સત્તા મંચ પરથી એક અત્યંત આકરો અને સીધો પ્રહાર કર્યો છે. તેમણે ખુલ્લા ડિજિટલ મંચ પર સ્વીકાર્યું હતું કે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું સરેઆમ ઉલ્લંઘન કરનારી મહાસત્તાઓ પોતે જ સુરક્ષા પરિષદ (UNSC) ના કાયમી સભ્યપદ પર બિરાજમાન છે, જેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને શાંતિ સ્થાપના માટે બનેલી આ સંસ્થા આજે સંપૂર્ણપણે નિષ્ક્રિયતાની સ્થિતિમાં મુકાઈ ગઈ છે.

ગુટેરેસે વધુમાં જણાવ્યું કે સુરક્ષા પરિષદમાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય (geopolitical) વિભાજન અને મોટા દેશોની મનમાનીના કારણે વિશ્વભરમાં એક ખતરનાક 'દંડમુક્તિ' (Impunity) ની લાગણી જન્મી છે. મોટી સત્તાઓ જ આંતરરાષ્ટ્રીય માનવતાવાદી કાયદા અને માનવ અધિકારોનો અનાદર કરી રહી હોવાથી, વિશ્વના અન્ય દેશો પણ કોઈપણ પરિણામ કે સજાના ડર વગર ગેરકાયદેસર કદમ ઉઠાવવા માટે પ્રોત્સાહિત થઈ રહ્યા છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ઉમેર્યું હતું કે આજના વિશ્વની વાસ્તવિકતા અને સત્તાના સમીકરણો બદલાઈ ચૂક્યા છે, તેથી બીજા વિશ્વયુદ્ધના સમયના જૂના માળખાને બદલે વર્તમાન વૈશ્વિક સ્થિતિને દર્શાવતું નવું સત્તા માળખું ઘડવું અનિવાર્ય છે.

પોતાના પાંચ વર્ષના બીજા કાર્યકાળના અંતિમ તબક્કામાં પહોંચેલા ગુટેરેસે 'સત્તાની પુનઃવહેંચણી' ની ઉગ્ર હિમાયત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે આજે વિકસિત દેશોની સરખામણીએ ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓ (જેમ કે BRICS જૂથ) નો વૈશ્વિક જીડીપીમાં હિસ્સો સતત વધી રહ્યો છે. તેથી આજના સમયની માંગ મુજબ બે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બહુપક્ષીય સંસ્થાઓ—સુરક્ષા પરિષદ અને બ્રેટન વુડ્સ સિસ્ટમ (વૈશ્વિક નાણાકીય માળખું)—માં તાત્કાલિક અને વ્યાપક સુધારા થવા જોઈએ, જેથી વિશ્વમાં શાંતિ, વિકાસ અને માનવાધિકારનું રક્ષણ અસરકારક રીતે થઈ શકે.