નવી દિલ્હી: ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધોમાં જામેલો બરફ ઓગળવાનું નામ નથી લઈ રહ્યો. પાકિસ્તાન એરપોર્ટ ઓથોરિટીએ એક કડક ‘નોટિસ ટુ એરમેન’ (NOTAM) જારી કરીને ભારતીય વિમાનો પરનો પ્રતિબંધ ૨૪ મે, ૨૦૨૬ સુધી લંબાવી દીધો છે. આ આદેશ મુજબ, કોઈપણ ભારતીય રજિસ્ટર્ડ, કોમર્શિયલ કે લશ્કરી વિમાન પાકિસ્તાની સરહદમાં પ્રવેશ કરી શકશે નહીં. અગાઉ આ પ્રતિબંધ એપ્રિલ ૨૦૨૬માં સમાપ્ત થવાનો હતો, પરંતુ મુદત પૂરી થાય તે પહેલા જ પાકિસ્તાને આકાશી નાકાબંધી વધુ એક મહિનો વધારીને ભારત સામેનો પોતાનો આકરો મિજાજ સ્પષ્ટ કરી દીધો છે.

આ નિર્ણયની સૌથી ગંભીર અસર મધ્ય પૂર્વ એટલે કે ખાડી દેશો (દુબઈ, કતાર, સાઉદી અરેબિયા) જતી ફ્લાઈટ્સ પર પડી છે. પાકિસ્તાની એરસ્પેસ બંધ હોવાને કારણે ભારતીય વિમાનોએ હવે અરબી સમુદ્ર પરથી લાંબો ‘ચકરાવો’ લઈને જવું પડે છે. આ લાંબા રૂટને કારણે ફ્લાઇટનો સમય ૧ થી ૨ કલાક વધી ગયો છે અને એરલાઇન્સના ઈંધણ ખર્ચમાં તોતિંગ વધારો થયો છે. પરિણામે, એરલાઇન્સ કંપનીઓ આ આર્થિક બોજ મુસાફરો પર નાખી રહી છે, જેનાથી વિદેશ જતા પ્રવાસીઓ માટે ટિકિટના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે.

ઐતિહાસિક રીતે જોઈએ તો ૧૯૯૯નું કારગિલ યુદ્ધ હોય કે ૨૦૧૯નો પુલવામા હુમલો, બંને દેશો વચ્ચેના તણાવની અસર હંમેશા આકાશમાં દેખાઈ છે. ૨૦૨૫માં પહેલગામ હુમલા બાદ શરૂ થયેલું આ નવું સંકટ હવે ૨૦૨૬ સુધી ખેંચાયું છે. ભારતે પણ બદલાની કાર્યવાહી રૂપે પાકિસ્તાની એરલાઇન્સ માટે પોતાના દ્વાર બંધ રાખ્યા છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જ્યાં સુધી સરહદ પર સ્થિતિ સામાન્ય નહીં થાય, ત્યાં સુધી મુસાફરોએ મોંઘી ટિકિટ અને લાંબી મુસાફરી માટે તૈયાર રહેવું પડશે.