ઈસ્લામાબાદ:પાકિસ્તાન સરકારે ઈરાન અને અન્ય ત્રીજા દેશો વચ્ચે માલસામાનની હેરફેરને સરળ બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ વ્યાપારી નિર્ણય લીધો છે. પાકિસ્તાને સત્તાવાર રીતે છ જમીની માર્ગોને ટ્રાન્ઝિટ ટ્રેડ માટે ખુલ્લા મૂકવાની જાહેરાત કરી છે. આ માટેનો નવો કાયદો 'ટ્રાન્ઝિટ ઓફ ગુડ્સ થ્રૂ ટેરિટરી ઓફ પાકિસ્તાન ઓર્ડર ૨૦૨૬' ગત ૨૫ એપ્રિલથી અમલમાં આવી ગયો છે. આ નિર્ણયથી પાકિસ્તાની જમીનનો ઉપયોગ કરીને ઈરાન અને અન્ય દેશો વચ્ચે વ્યાપારિક પરિવહન શક્ય બનશે.

નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ:

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના વધતા તણાવ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં સર્જાયેલી નાકેબંધીને કારણે અંદાજે ૩,૦૦૦થી વધુ કન્ટેનરો કરાચી પોર્ટ પર ફસાયેલા છે. આ કન્ટેનરો ઈરાન જવાના હતા પરંતુ દરિયાઈ માર્ગે અવરોધ આવતા વ્યાપારીઓને મોટું નુકસાન થઈ રહ્યું હતું. પાકિસ્તાનના આ નવા નિર્ણયથી આ ફસાયેલા માલસામાનને જમીની માર્ગે ઈરાન સુધી પહોંચાડવામાં મોટી મદદ મળશે.

બેંક ગેરંટીની શરત અને મહત્વના માર્ગો:

આ નવી વ્યવસ્થા હેઠળ ઈરાન કે અન્ય કોઈ પણ ત્રીજો દેશ પાકિસ્તાન દ્વારા માલનું પરિવહન કરી શકશે, પરંતુ તેના માટે પાકિસ્તાનના ઈમ્પોર્ટ લેવી (આયાત જકાત) જેટલી જ રકમની કેશેબલ બેંક ગેરંટી આપવી ફરજિયાત રહેશે. ઈન્ટરનેશનલ ચેમ્બર ઓફ કોમર્સની પાકિસ્તાન નેશનલ કમિટીના અધ્યક્ષ તારિક રંગૂનવાલાના જણાવ્યા મુજબ, ગ્વાદર પોર્ટથી માત્ર ૮૭.૫ કિમી દૂર આવેલા 'ગબ્દ-રીમદાન' ક્રોસિંગને TIR કન્વેન્શન હેઠળ સક્રિય કરવામાં આવ્યું છે. આ રૂટ માત્ર ઈરાન જ નહીં, પણ ઉઝબેકિસ્તાન અને તાજકિસ્તાન જેવા દેશો સાથેના વ્યાપાર માટે પણ ઉત્તરના સોસ્ત-ખુંજરાબ માર્ગના વિકલ્પ તરીકે ઉપયોગી સાબિત થઈ રહ્યો છે.

ભવિષ્યમાં વ્યાપારિક અસરો:

પાકિસ્તાનના આ કદમથી માત્ર ફસાયેલા કન્ટેનરોનો નિકાલ જ નહીં થાય, પરંતુ ભવિષ્યમાં મધ્ય એશિયાઈ દેશો સાથેના જમીની વ્યાપાર માટે પણ નવો અને ટૂંકો રસ્તો મળશે. આ વૈકલ્પિક રૂટના કારણે પરિવહન ખર્ચ અને સમયમાં ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે. પાકિસ્તાન આ માર્ગને કાયમી ધોરણે વ્યાપારિક પરિવહન માટે ચાલુ રાખવા આશાવાદી છે, જેનાથી પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટી અને અર્થતંત્રને નવી મજબૂતી મળી શકે છે.