કરાચી: પાકિસ્તાનની આર્થિક સ્થિતિ અત્યારે પત્તાના મહેલની જેમ વેરવિખેર થઈ રહી છે. લોટ, કઠોળ અને તેલના આસમાને પહોંચેલા ભાવો બાદ હવે દેશમાં જીવનરક્ષક દવાઓની ભયંકર અછત સર્જાઈ છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને ખાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાની દહેશતે પાકિસ્તાનની આયાત આધારિત અર્થવ્યવસ્થાની કમર તોડી નાખી છે. કરાચી, લાહોર અને પેશાવર જેવા મોટા શહેરોની હોસ્પિટલોમાં પણ સામાન્ય પેરાસીટામોલથી લઈને ડાયાબિટીસ અને હૃદયરોગની દવાઓ મળવી મુશ્કેલ બની ગઈ છે. સ્થિતિ એટલી હદે વણસી છે કે સામાન્ય જનતા માટે હવે માંદગી એ મૃત્યુની સજા સમાન બની ગઈ છે, કારણ કે દવાબજારમાં ભાવો દર પંદર દિવસે બદલાઈ રહ્યા છે.

આ કટોકટી પાછળનું મુખ્ય કારણ પાકિસ્તાનની ઉર્જા માટેની આયાત પરની અતિશય નિર્ભરતા છે. ઇંધણના ભાવ વધતા ટ્રાન્સપોર્ટેશન ખર્ચમાં તો તોતિંગ વધારો થયો જ છે, પરંતુ શાહબાઝ શરીફ સરકાર દ્વારા ફાર્માસ્યુટિકલ કાચા માલ પર લાદવામાં આવેલો 18% જનરલ સેલ્સ ટેક્સ (GST) પડતા પર પાટુ સમાન સાબિત થયો છે. 2024 અને 2025માં દવાઓના ભાવમાં અનુક્રમે 50% અને 40% નો વધારો થયા બાદ, 2026ની આ વૈશ્વિક કટોકટીએ ભાવને સામાન્ય માણસની પહોંચ બહાર ધકેલી દીધા છે. વિદેશી હૂંડિયામણના અભાવે આયાતકારો કાચો માલ મંગાવી શકતા નથી, જેના કારણે દેશના ફાર્મા પ્લાન્ટ્સ કાં તો બંધ થઈ રહ્યા છે અથવા તેમની ક્ષમતા કરતા ઓછું ઉત્પાદન કરી રહ્યા છે.

નિષ્ણાતોના મતે, જો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં માત્ર 10% વધારો થાય, તો પાકિસ્તાનમાં ફુગાવો સીધો 0.6% વધી જાય છે, જે દક્ષિણ એશિયામાં સૌથી જોખમી સ્તર છે. એપ્રિલ 2026 માં વડા પ્રધાને સ્વીકાર્યું હતું કે સાપ્તાહિક આયાત બિલ $300 મિલિયનથી વધીને $800 મિલિયન પર પહોંચી ગયું છે. એક તરફ ખાલી તિજોરી અને બીજી તરફ અમેરિકા-ઈરાન તણાવને કારણે સળગતી સરહદોએ પાકિસ્તાનને પાયમાલીના આરે લાવી દીધું છે. આજે પાકિસ્તાની નાગરિક માત્ર ભૂખ સામે જ નહીં, પણ તબીબી સારવારના અભાવે પોતાના અસ્તિત્વ સામે પણ લડી રહ્યો છે.