નવી દિલ્‍હી, તા.૧૫: કલ્‍પના કરો કે તમે વિદેશ પ્રવાસ માટે એરપોર્ટ પર પહોંચો છો અને પછી ખબર પડે છે કે તમારો પાસપોર્ટ સમાપ્ત થવાનો છે. આવી સ્‍થિતિમાં, તમારી સફર અટકી જવાનો ડર તમને સતાવવાનું શરૂ કરે છે. પરંતુ દુબઈમાં એક અમીરાતી મુસાફર સાથે પણ આવું જ કંઈક બન્‍યું, જેણે માત્ર ૮ મિનિટમાં એરપોર્ટ પર પોતાનો પાસપોર્ટ રિન્‍યુ કરાવ્‍યો. આ ઘટનાનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે.

મીડિયા રિપોર્ટ્‍સ અનુસાર, તેની સફરના એક દિવસ પહેલા, મુસાફરને ખબર પડી કે તેનો પાસપોર્ટ ફક્‍ત એક મહિનો બાકી છે. તે જે દેશમાં મુસાફરી કરી રહ્યો હતો તેને ઓછામાં ઓછી ૬ મહિનાની માન્‍યતા ધરાવતો પાસપોર્ટ જરૂરી હતો. તેથી, તેની પાસે નવો પાસપોર્ટ મેળવવાનો વિકલ્‍પ હતો.

તેને દુબઈ ઇન્‍ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર ઉપલબ્‍ધ પાસપોર્ટ રિન્‍યુ સેવા વિશે ખબર પડી. મુસાફર ત્‍યાં પહોંચ્‍યો અને પાસપોર્ટ રિન્‍યુઅલ પ્રક્રિયા શરૂ કરી. તેને કહેવામાં આવ્‍યું કે આખી પ્રક્રિયામાં લગભગ ૧૦ મિનિટ લાગી શકે છે, પરંતુ તેમાં તેનાથી પણ ઓછો સમય લાગ્‍યો. મુસાફરના જણાવ્‍યા મુજબ, તેને ફક્‍ત ૮ મિનિટમાં તેનો નવો પાસપોર્ટ મળ્‍યો.

દુબઈ એરપોર્ટ પર પાસપોર્ટ રિન્‍યુઅલઃ યુએઈમાં નાગરિકો માટે ઘણી સરકાર સંબંધિત પાસપોર્ટ સેવાઓ ડિજિટલ રીતે ઉપલબ્‍ધ છે. યુએઈ સરકારના જણાવ્‍યા અનુસાર, યુએઈના નાગરિકો સંબંધિત સરકારી કેન્‍દ્રો તેમજ દુબઈ સહિત કેટલાક એરપોર્ટ પર પાસપોર્ટ મેળવી શકે છે, જેથી પાસપોર્ટ ખોવાઈ જાય કે ક્ષતિગ્રસ્‍ત થઈ જાય.

દુબઈ સરકારની પાસપોર્ટ રિન્‍યુઅલ સેવા દુબઈ એરપોર્ટના ટર્મિનલ ૩ પર ઉપલબ્‍ધ છે. જો કે, સત્તાવાર માહિતી જણાવે છે કે સામાન્‍ય પ્રક્રિયા માટે અંદાજિત પૂર્ણ થવાનો સમય ૪૮ કલાક છે. તેથી, ૮ મિનિટમાં પાસપોર્ટ મેળવવો એ એક અપવાદરૂપે ઝડપી અનુભવ છે. આને દરેક અરજી માટે સત્તાવાર સમય મર્યાદા તરીકે લઈ શકાય નહીં.

દુબઈમાં સેવાઓ આટલી ઝડપી કેવી રીતે છે?: દુબઈ એરપોર્ટ પર સરકારી અને ઇમિગ્રેશન સેવાઓ ઝડપથી ડિજિટાઇઝ્‍ડ અને બાયોમેટ્રિકલી સંકલિત કરવામાં આવી રહી છે. મુસાફરોની ઓળખ અને ચકાસણી પ્રક્રિયાઓને ઝડપી બનાવવા માટે ચહેરાની ઓળખ અને અન્‍ય ડિજિટલ સિસ્‍ટમોનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ધ્‍યેય એ છે કે મુસાફરોના સ્‍ટોપેજને ઓછામાં ઓછું કરવું અને ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને કાર્યો પૂર્ણ કરવા.

ભારતમાં, પાસપોર્ટ રિન્‍યુઅલને સામાન્‍ય રીતે પાસપોર્ટ રિ-ઇશ્‍યુ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. વિદેશ મંત્રાલયના નાગરિક ચાર્ટર અનુસાર, જો રિ-ઇશ્‍યુ માટે અગાઉથી પોલીસ વેરિફિકેશન જરૂરી ન હોય, તો લગભગ સાત કાર્યકારી દિવસોમાં પાસપોર્ટ જારી કરી શકાય છે. જો કે, જો પોલીસ વેરિફિકેશન જરૂરી હોય, તો -ક્રિયામાં વધુ સમય લાગી શકે છે.

જેમને ઝડપથી પાસપોર્ટની જરૂર હોય છે, તેમના માટે ભારતમાં તત્‍કાલ યોજના પણ છે. પાત્ર અરજદારો માટે, પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી ટૂંકા સમયમર્યાદામાં તત્‍કાલ પાસપોર્ટ જારી કરી શકાય છે. જો કે, જરૂરી દસ્‍તાવેજો, પાત્રતા અને ચકાસણી માપદંડો પૂર્ણ કરવા આવશ્‍યક છે.

તેથી, દુબઈમાં ૮-મિનિટની પાસપોર્ટ પ્રક્રિયા અને ભારતીય પાસપોર્ટ પ્રક્રિયા વચ્‍ચે સીધી સરખામણી કરવી અચોક્કસ રહેશે. દુબઈનો કેસ એક અનોખો અને અત્‍યંત ઝડપી અનુભવ છે. તેમ છતાં, આ ઘટના દર્શાવે છે કે ડિજિટલ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને સરકારી સેવાઓ કેટલી ઝડપી બનાવી શકાય છે.