કાનપુર: દેશભરમાં હાલ રાષ્ટ્રીય વસ્તી ગણતરી (જનગણના) ની પ્રક્રિયા વેગવંતી બની છે, ત્યારે આ સરકારી કામગીરીની પડદા પાછળની વાસ્તવિકતા અને સરકારી શિક્ષકોની મુશ્કેલીઓનો એક ચોંકાવનારો અહેવાલ સામે આવ્યો છે. સામાન્ય રીતે ઉનાળાના વેકેશનમાં જે શિક્ષકો આરામ કે પ્રવાસનું આયોજન કરતા હોય છે, તેઓ હાલ કાનપુર અને ઉત્તર પ્રદેશની કાળઝાળ ગરમી અને હીટવેવ (લૂ) વચ્ચે રસ્તાઓ પર ખાખ છાણવા મજબૂર બન્યા છે. "શિયાળામાં એસઆઈઆર (SIR) ડ્યુટી અને ઉનાળામાં જનગણના" ના ચક્કરમાં શિક્ષકોની રજાઓ માત્ર કાગળ પર જ સીમિત રહી ગઈ છે અને તેઓ કાળઝાળ તડકામાં ફિલ્ડ ડ્યુટી બજાવી રહ્યા છે.

કાનપુરના સ્થાનિક વિસ્તારોમાં જનગણનાની કામગીરીમાં જોડાયેલા સરકારી શિક્ષક સુધાંશુએ પોતાની આપવીતી જણાવતા કહ્યું કે, અસહ્ય ગરમ પવનો અને સખત ધૂપ વચ્ચે રોજ સવારે ૭ વાગ્યાથી બપોર સુધી ઘરે-ઘરે જઈને લોકોનો પર્સનલ ડેટા એકત્ર કરવો એ લોઢાના ચણા ચાવવા જેવું કામ છે. સરકારી આદેશ હોવાના કારણે આ ફરજ અચૂક નિભાવવી પડે છે, પરંતુ ગરમીના કારણે તબિયત બગડવાનું જોખમ પણ સતત તોળાતું રહે છે.

ગામડામાં ભારે આદર-સત્કાર, જ્યારે શહેરોમાં સોસાયટીના ગેટ પરથી જ નો-એન્ટ્રી! > ડેટા કલેક્શન દરમિયાન શિક્ષકોને ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં સાવ જુદા જ અનુભવો થઈ રહ્યા છે. શિક્ષકોના જણાવ્યા મુજબ, ગામડાના લોકો ખૂબ જ સરળ છે અને તેઓ જનગણનાની ટીમને પૂરો સહયોગ આપી રહ્યા છે, એટલું જ નહીં ગરમીમાં તેમને છાશ-પાણી પણ પૂછે છે. આનાથી વિપરીત, શહેરોની પોશ કોલોનીઓ અને હાઈરાઈઝ બિલ્ડિંગોમાં લોકો પોતાની અંગત માહિતી શેર કરવામાં ભારે ખચકાટ અનુભવે છે. ઘણી જગ્યાએ તો સિક્યોરિટી ગાર્ડ ગેટ પરથી જ શિક્ષકોને પાછા વાળી દે છે અથવા ગેટ પર ઊભા રાખીને જ ફોર્મ ભરાવી લે છે.

શિક્ષક સંગઠનો દ્વારા પણ આ બાબતે ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. તેમનું કહેવું છે કે બિન-શૈક્ષણિક કામગીરીના કારણે શિક્ષકો માનસિક અને શારીરિક રીતે થાકી જાય છે, જેની સીધી અસર આગામી શૈક્ષણિક સત્રના શિક્ષણ કાર્ય પર પડી શકે છે. શરૂઆતમાં લોકો ઓનલાઈન ફ્રોડ કે સાયબર ગુનાના ડરથી પોતાની વિગતો આપતા ડરે છે, પરંતુ જ્યારે શિક્ષકો તેમને આ સરકારી પ્રક્રિયાનું મહત્વ અને ઓળખપત્ર બતાવીને સમજાવે છે, ત્યારે જ લોકો ફોર્મ ભરવા માટે સહમત થાય છે. કાનપુર પ્રશાસન દ્વારા શિક્ષકોને ગરમીથી બચવા માટે ઓઆરએસ (ORS) અને જરૂરી દવાઓ સાથે રાખવા કડક સૂચના અપાઈ છે.