નવી દિલ્‍હી, તા.૨૫: મુખ્‍ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમારના કથિત એકપક્ષીય નિર્ણયો સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે. અરજદારે આવા તમામ નિર્ણયો રદ કરવાની માંગણી કરી છે. શૈલેન્‍દ્ર મણિ ત્રિપાઠી નામના વકીલ દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીમાં જ્ઞાનેશ કુમાર અને અન્‍ય અધિકારીઓ સામે યોગ્‍ય કાનૂની કાર્યવાહીની પણ માંગ કરવામાં આવી છે.

ત્રિપાઠીએ ૨૩ સપ્‍ટેમ્‍બરના રોજ ધ ઇન્‍ડિયન એક્‍સપ્રેસમાં પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલને ટાંકીને અરજી દાખલ કરી હતી. અરજીમાં કેન્‍દ્ર સરકાર, ચૂંટણી પંચ, મુખ્‍ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર, કેબિનેટ સચિવ, વરિષ્ઠ નાયબ ચૂંટણી કમિશનર મનીષ ગર્ગ અને ચૂંટણી પંચના IT ડિરેક્‍ટર જનરલ સીમા ખન્નાને પ્રતિવાદી તરીકે નામ આપવામાં આવ્‍યા છે.

આ અરજી ચૂંટણી પંચમાં કથિત વહીવટી મતભેદોના આધારે કેટલાક નિર્ણયોની કાયદેસરતા પર પ્રશ્‍ન ઉઠાવે છે. અરજી મુજબ, નવેમ્‍બર ૨૦૨૫ અને ઓગસ્‍ટ ૨૦૨૬ વચ્‍ચે, ચૂંટણી કમિશનરો ડૉ. સુખબીર સિંહ સંધુ અને ડૉ. વિવેક જોશીએ મુખ્‍ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને સંડોવતા નિર્ણયો સામે ૧૪ લેખિત વાંધાઓ રજૂ કર્યા હતા.

અરજીમાં ઉઠાવવામાં આવેલા મુખ્‍ય મુદ્દાઓઃ

ફોર્મ ૬ માં ફેરફારો - આ અરજી નવા મતદારોની નોંધણી માટે ઉપયોગમાં લેવાતા ફોર્મ ૬ ને અગાઉના SIR સાથે જોડવાને પડકારે છે. અરજદારનો દાવો છે કે વૈધાનિક ફોર્મમાં આ ફેરફાર જરૂરી કાનૂની પ્રક્રિયા વિના કરવામાં આવ્‍યો હતો. બંને ચૂંટણી કમિશનરોએ તેને અનધિકળત અને ગેરકાયદેસર ગણાવ્‍યું છે.

ECINet નું કેન્‍દ્રીકરણ - આ અરજી ECINet દ્વારા મતદાર ડેટાના કેન્‍દ્રીકરણ પર પણ પ્રશ્‍ન ઉઠાવે છે. અરજદાર જણાવે છે કે મતદાર યાદી તૈયાર કરવા અને તેમાં સુધારો કરવા માટે ચૂંટણી નોંધણી અધિકારી (ERO) કાયદેસર રીતે જવાબદાર છે. દિલ્‍હીમાં, ચૂંટણી પંચના IT વિભાગે ડેટા અને સોફ્‌ટવેર પર નિયંત્રણ વધાર્યું છે, જેનાથી સ્‍થાનિક અધિકારીઓની સત્તાઓ પર અસર પડી છે.

ગોવામાં મતદારો - આ અરજીમાં ગોવામાં ૯૭ પાત્ર મતદારોનો પણ ઉલ્લેખ છે. તેમાં દાવો કરવામાં આવ્‍યો છે કે સોફ્‌ટવેરમાં રોલબેક સુવિધાના અભાવે, કોર્ટના આદેશ છતાં આ મતદારોના નામ અંતિમ યાદીમાં ઉમેરી શકાયા નથી.

પશ્‍ચિમ બંગાળમાં ૧૬.૧૦ લાખ અપીલો - અરજીમાં જણાવાયું છે કે પશ્‍ચિમ બંગાળ SIR દરમિયાન, ન્‍યાયિક અધિકારીઓએ મતદાર યાદીમાં ઘણા નાગરિકોના નામનો સમાવેશ કર્યો હતો. જોકે, ચૂંટણી પંચે ૧૬.૧૦ લાખ મંજૂર નામોને નકારી કાઢવા માટે અપીલ ટ્રિબ્‍યુનલમાં અરજીઓ દાખલ કરી હતી. ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ જણાવ્‍યું છે કે આ સત્તાવાર મંજૂરી વિના દાખલ કરવામાં આવ્‍યા હતા.

પૂર્વ-પક્ષીય નિર્ણયો રદ કરવાની વિનંતી - અરજીમાં કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરીને લેવામાં આવેલા તમામ એકપક્ષીય નિર્ણયોને રદ કરવાની અને ફોર્મ ૬ ને તેના મૂળ સ્‍વરૂપમાં પુનઃસ્‍થાપિત કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. અરજદાર પશ્‍ચિમ બંગાળમાં દાખલ કરવામાં આવેલી ૧૬.૧૦ લાખ અપીલોને નકારી કાઢવાની પણ માંગ કરે છે.

SIT ની રચના અને ફોરેન્‍સિક ઓડિટની માંગ - ત્રિપાઠીએ ૧૩૦ મિલિયન લોકોના મતદાર યાદીમાંથી કાઢી નાખવાની અને અન્‍ય મુદ્દાઓની તપાસ માટે સુપ્રીમ કોર્ટના નિવળત્ત ન્‍યાયાધીશની આગેવાની હેઠળ ન્‍યાયિક તપાસ પંચ અથવા SIT ની રચના કરવાની માંગ કરી છે. અરજીમાં ચ્‍ઘ્‍ત્‍ફફૂદ્દ અને ERONet ડેટાનું ફોરેન્‍સિક ઓડિટ કરવા માટે આ SIT માં નિષ્‍પક્ષ IT નિષ્‍ણાતોનો સમાવેશ કરવાની પણ માંગ કરવામાં આવી છે.

કાનૂની કાર્યવાહીની માંગ - અરજદારે લોક પ્રતિનિધિત્‍વ અધિનિયમ, ૧૯૫૦ ની કલમ ૩૨ હેઠળ તપાસમાં દોષિત અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની પણ માંગ કરી છે.

SIT ૧૩ કરોડ નામો કાઢી નાખવાની તપાસ માંગે છે.

અરજદારે સુપ્રીમ કોર્ટના નિવળત્ત ન્‍યાયાધીશના નેતળત્‍વ હેઠળ સ્‍વતંત્ર ન્‍યાયિક તપાસ પંચ અથવા સ્‍પેશિયલ ઇન્‍વેસ્‍ટિગેશન ટીમ (SIT) ની રચના કરવાની માંગ કરી હતી, જેમાં સાયબર સુરક્ષા અને IT નિષ્‍ણાતોનો સમાવેશ થાય છે.

પ્રસ્‍તાવિત તપાસમાં ECINet અને ERONet ડેટાબેઝનું ફોરેન્‍સિક ઓડિટ કરવાની અને SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન ૩૦ રાજ્‍યો અને કેન્‍દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ૧૩ કરોડ નામો કઈ પરિસ્‍થિતિમાં કાઢી નાખવામાં આવ્‍યા તેની તપાસ કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.

અરજદારે એવો પણ પ્રસ્‍તાવ મૂકયો હતો કે SIT પશ્‍ચિમ બંગાળમાં મતદારોના નામોના અનધિકળત સમાવેશને પડકારતી ૧૬.૧૦ લાખ અપીલો માટે વ્‍યક્‍તિગત જવાબદારી નક્કી કરે.

અરજદારે મૂળ ફોર્મ ૬ પુનઃસ્‍થાપિત કરવાની માંગ કરી છે.

જ્ઞાનેશ કુમારના કથિત નિર્ણયોને પડકારવા ઉપરાંત, અરજદાર ECINet/ERONet પોર્ટલ પર ફોર્મ ૬ માં કરવામાં આવેલા ફેરફારોને રદ કરવા અને ‘મતદારોની નોંધણી નિયમો, ૧૯૬૦' હેઠળ નિર્ધારિત વૈધાનિક ફોર્મ ૬ પુનઃસ્‍થાપિત કરવાનો નિર્દેશ માંગી રહ્યા છે.

આ અરજીમાં પશ્‍ચિમ બંગાળ અપીલ ટ્રિબ્‍યુનલ સમક્ષ ECI સામે દાખલ કરાયેલી ૧૬.૧૦ લાખ અપીલોને ફગાવી દેવાની પણ માંગ કરવામાં આવી છે, જેમાં ન્‍યાયિક અધિકારીઓ દ્વારા પુનઃસ્‍થાપિત કરાયેલા મતદારોના નામોના સમાવેશને પડકારવામાં આવ્‍યો છે. વધુમાં, તે ૧ ઓક્‍ટોબર, ૨૦૨૫ થી તપાસ પૂર્ણ થાય ત્‍યાં સુધી ECINet અને ERONet સાથે સંકળાયેલા સર્વર લોગ, ડેટાબેઝ, સંદેશાવ્‍યવહાર અને મેટાડેટાને સાચવવાની માંગ કરે છે.