નવી દિલ્‍હી,તા.૧૬: પﾍમિ એશિયામાં છેલ્‍લા અઢી મહિનાથી ચાલી રહેલા સંકટને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો છે. તે પ્રતિ બેરલ $૧૩૦ સુધી પહોંચી ગયો છે અને તે  $૧૦૦ થી ઉપર છે. આના કારણે સરકારી તેલ કંપનીઓને માસિક રૂ.૩૦,૦૦૦ કરોડનું નુકસાન થયું છે. શુક્રવારે સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર રૂ.૩નો વધારો કર્યો. ચાર વર્ષમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં આ પહેલો વધારો હતો. જોકે, વધુ વધારો થવાની શક્‍યતા છે કારણ કે સરકારી તેલ કંપનીઓને નોંધપાત્ર નુકસાન થઈ રહ્યું છે.

૨૮ ફેબ્રુઆરીએ અમેરિકા અને ઇઝરાયલ દ્વારા ઈરાન પર કરવામાં આવેલા હુમલા પછી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ૫૦ ટકાથી વધુનો વધારો થયો છે. ઉદ્યોગ સૂત્રો કહે છે કે શુક્રવારનો વધારો તેલ કંપનીઓ દ્વારા થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ કરશે નહીં. તેથી, આગામી દિવસોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધુ વધારો થવાની શક્‍યતા છે. ઉદ્યોગના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્‍યું હતું કે ભાવ વધારા છતાં, પેટ્રોલ હજુ પણ પ્રતિ લિટર રૂ.૧૧ અને ડીઝલ રૂ.૩૯નું નુકસાન ભોગવી રહ્યું છે.

શુક્રવારના ભાવ વધારા પહેલા, સરકારી તેલ કંપનીઓને પેટ્રોલના લિટર દીઠ રૂ.૧૪ અને ડીઝલના લિટર દીઠ રૂ.૪૨ નું નુકસાન થઈ રહ્યું હતું. પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં રૂ.૩ નો વધારો તેમના નુકસાનને આંશિક રીતે સરભર કરી શકે છે. નુકસાનને સંપૂર્ણપણે ભરપાઈ કરવા માટે, પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવાની જરૂર પડશે. દરમિયાન, શુક્રવારે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો. બ્રેન્‍ટ ક્રૂડ ૩.૩૫ ટકા વધીને  $૧૦૯.૩ પ્રતિ બેરલ પર બંધ થયો. ભારતીય ક્રૂડ બાસ્‍કેટનો ભાવ પણ  $૧૦૯.૩ પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયો.

રાજ્‍ય તેલ કંપનીઓ પેટ્રોલના લિટર દીઠ રૂ.૧૧ ગુમાવે છે.

આ કંપનીઓ ડીઝલના લિટર દીઠ રૂ.૩૯ ગુમાવે છે.

ઈરાન યુદ્ધને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ૫૦%નો વધારો થયો છે.

તે ઘણા દિવસોથી પ્રતિ બેરલ  $૧૦૦ થી ઉપર રહ્યો છે.

આ દરમિયાન, સરકારે પેટ્રોલ નિકાસ પર પ્રતિ લિટર રૂ.૩ નો વિન્‍ડફોલ પ્રોફિટ ટેક્‍સ લાદ્યો છે, જ્‍યારે ડીઝલ પરનો ટેક્‍સ ઘટાડીને રૂ.૧૬.૫ પ્રતિ લિટર અને એવિએશન ટર્બાઇન ફયુઅલ (ATF) પરનો ટેક્‍સ ઘટાડીને રૂ.૧૬ પ્રતિ લિટર કર્યો છે. નવા દરો આજથી, ૧૬ મેના રોજ અમલમાં આવ્‍યા છે. નાણા મંત્રાલયે એક સૂચનામાં જણાવ્‍યું હતું કે પેટ્રોલ અને ડીઝલ નિકાસ પર રોડ અને ઇન્‍ફ્રાસ્‍ટ્રક્‍ચર સેસ શૂન્‍ય રહેશે. યુએસ-ઇઝરાયલ અને ઈરાન યુદ્ધ દરમિયાન ઇંધણની સ્‍થાનિક ઉપલબ્‍ધતા વધારવા માટે વિન્‍ડફોલ પ્રોફિટ ટેક્‍સ લાદવામાં આવ્‍યો હતો.

વધુમાં, સ્‍થાનિક વપરાશ માટે મંજૂર કરાયેલા પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરના હાલના ડ્‍યુટી દરોમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્‍યો નથી. પﾍમિ એશિયા કટોકટીની શરૂઆત પછી પહેલીવાર પેટ્રોલ પર પ્રતિ લિટર રૂ.૩ ની ખાસ વધારાની એક્‍સાઇઝ ડ્‍યુટી (SAED) લાદવામાં આવી છે. ડીઝલ નિકાસ પર ડ્‍યુટી રૂ.૨૩ પ્રતિ લિટરથી ઘટાડીને રૂ.૧૬.૫ પ્રતિ લિટર કરવામાં આવી છે, અને એવિએશન ઇંધણ પર ડ્‍યુટી રૂ.૩૩ પ્રતિ લિટરથી ઘટાડીને રૂ.૧૬ કરવામાં આવી છે.