લુઆન્ડા (અંગોલા) : પોપ લીઓ XIV શનિવારે જ્યારે આફ્રિકન રાષ્ટ્ર અંગોલાની ધરતી પર પગ મૂકશે, ત્યારે તેમની આ યાત્રા માત્ર આધ્યાત્મિક જ નહીં પરંતુ ઐતિહાસિક અને રાજકીય દ્રષ્ટિએ પણ અત્યંત સંવેદનશીલ બની રહેશે. 10 દિવસની આફ્રિકા યાત્રાના ભાગરૂપે પોપ અંગોલામાં એવા સ્થળોની મુલાકાત લેવાના છે જે માનવ ઈતિહાસની કાળી કથા - ગુલામી અને વસાહતીવાદના વારસા સાથે જોડાયેલા છે.
ગુલામીની વેદના અને ધર્મનો સંગમ
પોપની મુલાકાતનું સૌથી મહત્વનું પાસું એવા મંદિરની યાત્રા છે, જ્યાં સદીઓ પહેલા આફ્રિકન ગુલામોને એટલાન્ટિક મહાસાગર પાર કરાવીને અન્ય દેશોમાં મોકલતા પહેલા ‘બાપ્તિસ્મા’ આપવામાં આવતું હતું. અંગોલાનો કેથોલિક ઈતિહાસ 500 વર્ષથી પણ વધુ જૂનો છે, પરંતુ તેની પાછળ વસાહતીવાદી સત્તાઓ દ્વારા કરવામાં આવેલી શક્તિ અસંતુલનની વાર્તા છુપાયેલી છે. પોર્ટુગીઝ શાસન દરમિયાન ધર્મને કઈ રીતે સત્તાના હથિયાર તરીકે વાપરવામાં આવ્યો, તે આજે પણ અંગોલાના લોકોના મનમાં એક કડવી યાદ છે.
વેટિકનમાં આફ્રિકાની અવગણના?
અંગોલામાં આજે 2 કરોડથી વધુ કેથોલિક વિશ્વાસુઓ છે, પરંતુ આશ્ચર્યની વાત એ છે કે આખા દેશમાં એક પણ ‘કાર્ડિનલ’ નથી. વિશ્વમાં કેથોલિક ચર્ચનો સૌથી ઝડપી વિકાસ આફ્રિકામાં થઈ રહ્યો છે, તેમ છતાં વેટિકનના નેતૃત્વમાં આફ્રિકાનું પ્રતિનિધિત્વ નહિવત છે. પોપ પસંદ કરવાની સત્તા ધરાવતા 121 કાર્ડિનલ્સમાંથી માત્ર 14 જ આફ્રિકાના છે. આ મુદ્દે સ્થાનિક પાદરીઓ અને પ્રોફેસરોમાં ભારે રોષ છે; તેમનું માનવું છે કે વેટિકન તેમની સાથે ‘સાવકા સંતાન’ જેવો વ્યવહાર કરી રહ્યું છે.
ગરીબી અને નિરંકુશ શાસન સામે અવાજ
પોપ લીઓ અંગોલાના રાષ્ટ્રપતિ જોઆઓ લોરેન્કો સાથે પણ મુલાકાત કરશે. આ મુલાકાત મહત્વની છે કારણ કે અંગોલા તેલ સંપત્તિથી સમૃદ્ધ હોવા છતાં, અડધાથી વધુ વસ્તી અત્યંત ગરીબીમાં જીવે છે. બેરોજગારી અને સ્વાસ્થ્ય સેવાઓના અભાવથી ઝઝૂમતા અંગોલાના યુવાનો માટે પોપ શું સંદેશ આપે છે તેના પર સૌની નજર છે. આર્કબિશપ જોસ મેન્યુઅલ ઇમ્બામ્બાએ આશા વ્યક્ત કરી છે કે પોપની હાજરી 27 વર્ષના ગૃહયુદ્ધ બાદ હજુ પણ સમાજમાં પ્રવર્તતા તણાવને દૂર કરવામાં મદદરૂપ થશે.
પોપ લીઓ પોતે આફ્રિકન મૂળના હોવાથી આફ્રિકાની જનતાને તેમની પાસેથી ઘણી અપેક્ષાઓ છે. આ મુલાકાત વેટિકન અને આફ્રિકા વચ્ચેના સાત સદીઓ જૂના રાજદ્વારી સંબંધોને એક નવો વળાંક આપશે કે કેમ, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.