નવી દિલ્‍હી તા.૨૬: દેશના જીવન વીમા ક્ષેત્રમાં મોટા ફેરફારો થઈ રહ્યા છે. બ્રોકરેજ ફર્મ નુવામાના અહેવાલ મુજબ, IRDAI હવે વીમા કંપનીઓના કમિશન, બેંકો દ્વારા પોલિસી વેચવાની રીત અને ગ્રાહકોને યોગ્‍ય પોલિસી પૂરી પાડવા જેવા મુદ્દાઓ પર ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરી રહ્યું છે. જો આ ફેરફારો લાગુ કરવામાં આવે છે, તો તે SBI લાઇફ, HDFC લાઇફ, ICICI પ્રુડેન્‍શિયલ લાઇફ અને એક્‍સિસ મેક્‍સ લાઇફ જેવી કંપનીઓને અસર કરી શકે છે.

વીમા ક્ષેત્ર સામે સૌથી મોટી સમસ્‍યા એ છે કે પ્રીમિયમ વધી રહ્યા છે, પરંતુ પોલિસીઓની સંખ્‍યામાં ઘટાડો થયો નથી. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૦ અને ૨૦૨૫ વચ્‍ચે, નવી પોલિસીઓની સંખ્‍યામાં વાર્ષિક સરેરાશ ૧.૩ ટકાનો ઘટાડો થયો છે. દરમિયાન, નવી પોલિસીઓમાંથી ઉત્‍પન્ન થતા પ્રીમિયમમાં વાર્ષિક આશરે ૮.૯ ટકાનો વધારો થયો. આ સમયગાળા દરમિયાન, કંપનીઓના કમિશન ખર્ચમાં પણ વાર્ષિક આશરે ૧૪.૫ ટકાનો વધારો થયો. આનો અર્થ એ છે કે કંપનીઓનો વિકાસ વધુ ગ્રાહકો ઉમેરવાને બદલે મોંઘી પોલિસીઓ વેચવાથી થઈ રહ્યો છે.

નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ માં, જીવન વીમા કંપનીઓએ કમિશનમાં આશરે રૂા.૬૦,૮૦૦ કરોડ ચૂકવ્‍યા. હવે એજન્‍ટો અને વિતરકોને ચુકવણીની પદ્ધતિ બદલવાની ચર્ચા થઈ રહી છે. ઉદાહરણ તરીકે, કમિશનનો એક ભાગ ગ્રાહક પોલિસી કેટલા સમય સુધી અમલમાં રાખે છે તેની સાથે જોડી શકાય છે. આનાથી પોલિસી વેચવાને બદલે લાંબા ગાળાની જાળવણી પર ભાર વધશે.

રિપોર્ટ મુજબ, સરેરાશ, આશરે ૭૩.૬% પોલિસી ૧૩મા મહિના સુધી અમલમાં રહે છે. આ આંકડો ૩૭મા મહિના સુધીમાં ઘટીને આશરે ૫૮.૫% થઈ જાય છે. આનો અર્થ એ છે કે મોટી સંખ્‍યામાં લોકો થોડા વર્ષો પછી પોલિસી છોડી દે છે. આ ઊંચા પ્રીમિયમ અથવા ગ્રાહકની જરૂરિયાતો માટે યોગ્‍ય પોલિસીના અભાવને કારણે હોઈ શકે છે.

અહેવાલ મુજબ, જો બેંકો દ્વારા વીમા વેચવાના નિયમોમાં ફેરફાર થાય છે, તો SBI લાઇફ વધુ તપાસ હેઠળ રહેશે. કંપનીના APEનો આશરે ૬૦% હિસ્‍સો તેની પેરેન્‍ટ બેંકમાંથી મેળવવામાં આવે છે. HDFC લાઇફ અને એક્‍સિસ મેક્‍સ લાઇફ પહેલાથી જ એક મોડેલ હેઠળ કાર્ય કરે છે જ્‍યાં પેરેન્‍ટ બેંક અન્‍ય વીમા કંપનીઓ પાસેથી પણ પોલિસી વેચી શકે છે.

નુવામા માને છે કે નવા નિયમો શરૂઆતમાં વીમા કંપનીઓના વેચાણ પર થોડું દબાણ લાવી શકે છે. જો કે, લાંબા ગાળે, ઉદ્યોગ ગ્રાહકોને વધુ સારી રીતે અનુકૂળ પોલિસીઓ પ્રદાન કરીને અને પોલિસી છોડી દેવાનું ઘટાડીને લાભ મેળવી શકે છે. આ ફેરફારો હાલમાં ચર્ચાના તબક્કામાં છે. તેથી, સાચું ચિત્ર IRDAI દ્વારા તેના અંતિમ નિયમો જારી કર્યા પછી જ સ્‍પષ્ટ થશે