નવી દિલ્‍હી, તા. ૧૬ : કેન્‍દ્ર સરકાર આ મહિને સંસદનું વિશેષ સત્ર બોલાવવાની તૈયારી કરી રહી હોવાના અહેવાલો સામે આવ્‍યા છે. આ સંભવિત સત્રમાં સરકાર મહિલા અનામત અને સીમાંકન સંબંધિત બંધારણીય સુધારા ખરડાઓને આગળ વધારવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. સૂત્રોના જણાવ્‍યા અનુસાર, સરકારને લોકસભામાં જરૂરી સમર્થન મેળવવાનો વિશ્વાસ છે અને આ માટે તે ડીએમકે સહિતના કેટલાક વિરોધ પક્ષો સાથે સંપર્ક સાધી રહી છે. જોકે, વિશેષ સત્ર કયારે યોજાશે અને તેમાં કયા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થશે તે અંગે હજુ સુધી સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. અગાઉના પ્રયાસમાં જરૂરી સંખ્‍યાબળ ન મળ્‍યા બાદ સરકાર ફરી આ મુદ્દાઓ પર આગળ વધવા માગે છે. તેથી આગામી દિવસોમાં સરકારની રાજકીય રણનીતિ અને વિરોધ પક્ષો સાથેની વાતચીત પર સૌની નજર રહેશે.

આ તૈયારીઓ એવા સમયે થઈ રહી છે જ્‍યારે અગાઉ ૧૭ એપ્રિલે લોકસભામાં સીમાંકન અને મહિલા અનામત સાથે જોડાયેલા બંધારણીય સુધારા ખરડાને પસાર કરવામાં સફળતા મળી નહોતી. જરૂરી સમર્થન ન મળતાં ખરડો પસાર થઈ શકયો ન હતો. હવે સરકાર આ મુદ્દાઓ પર ફરીથી કાયદાકીય પ્રક્રિયા આગળ વધારવા માટે પ્રયાસ કરી શકે છે. બંધારણીય સુધારા ખરડાઓ પસાર કરવા માટે સામાન્‍ય કાયદાઓની સરખામણીમાં વધુ કડક સંસદીય માપદંડો લાગુ પડે છે. આથી સરકાર માટે માત્ર પોતાના સાંસદોનું સમર્થન પૂરતું નથી, પરંતુ જરૂરી બહુમતીનું ગણિત પણ મહત્‍વનું બની રહેશે. સરકાર આ વખતે અગાઉની મુશ્‍કેલીઓ ટાળવા માટે રાજકીય પક્ષો સાથે ચર્ચા કરીને સમર્થન વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહી હોવાનું માનવામાં આવે છે.

સરકાર મહિલા અનામત અને સીમાંકનના મુદ્દે વધુ સમર્થન મેળવવા માટે ડીએમકે સહિતના કેટલાક નાના વિરોધ પક્ષો સાથે વાતચીત કરી રહી હોવાની માહિતી છે. આ બંને મુદ્દાઓ દેશના રાજકીય અને ચૂંટણીકીય માળખા સાથે સીધા જોડાયેલા હોવાથી વિરોધ પક્ષોનું વલણ મહત્‍વપૂર્ણ બની શકે છે. મહિલા અનામતનો હેતુ લોકસભા અને રાજ્‍ય વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓનું પ્રતિનિધિત્‍વ વધારવાનો છે. બીજી તરફ, સીમાંકન પ્રક્રિયા હેઠળ ચૂંટણી મતવિસ્‍તારોની સીમાઓ અને રાજકીય પ્રતિનિધિત્‍વ સંબંધિત વ્‍યવસ્‍થાઓ નક્કી થાય છે. આથી, આ મુદ્દાઓ પર થનારા કોઈપણ બંધારણીય ફેરફારની ભવિષ્‍યની ચૂંટણીઓ અને સંસદીય પ્રતિનિધિત્‍વ પર અસર પડી શકે છે. સરકાર આ ખરડાઓને આગળ વધારવા માગે છે, પરંતુ અંતિમ પરિણામ માટે સંસદમાં જરૂરી સમર્થન મેળવવું નિર્ણાયક રહેશે. (૯