મુંબઈ: રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (આરબીઆઈ) દ્વારા બેંક ગેરંટી (બીજી) સામે ૧૦૦% કોલેટરલ (જામીનગીરી) વસૂલવાના અમલી બનેલા નવા કડક નિયમોના કારણે પ્રોપ્રાઈટરી ટ્રેડિંગ ડેસ્ક માટે આગામી સમય ભારે પડકારજનક સાબિત થવાનો વર્તારો જોવા મળી રહ્યો છે. ૧લી જુલાઈથી અમલમાં આવેલા આ નવા નિયમોને કારણે પ્રોપ્રાઈટરી ટ્રેડિંગ ફર્મ્સનો ફંડિંગ ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે વધી જશે, જેના લીધે તેમની નફાકારકતા પર સીધી કાતર ફરે તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. પોતાની માલિકીની મૂડી સાથે ટ્રેડિંગ કરતી આ ફર્મ્સ એક્સચેન્જો કે ક્લિયરિંગ કોર્પોરેશન પાસે માર્જિન પેટે કોલેટરલ તરીકે રાખવા માટે બેંક ગેરંટીનો ઉપયોગ કરતી હોય છે, જેથી તેમને તેટલી જ રકમની રોકડ અલગથી રોકી રાખવી પડતી નથી.

વોલ્યુમ ઘટવાની અને કર્મચારીઓની છટણીની શરૂઆત:

નવા નિયમો મુજબ, પ્રોપ્રાઈટરી ટ્રેડિંગ માટે કેપિટલ માર્કેટના મધ્યસ્થીઓને મળતું બેંક ધિરાણ હવે ૧૦૦% કોલેટરલ દ્વારા સુરક્ષિત હોવું ફરજિયાત છે. જ્યારે ૧લી જુલાઈ પહેલાં, પ્રોપ્રાઈટરી ટ્રેડર્સ ગેરંટીની રકમના આશરે ૫૦% જેટલું માર્જિન આપીને બેંક ગેરંટી સરળતાથી મેળવી શકતા હતા. મારવાડી શેર્સ એન્ડ ફાઇનાન્સના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર કેતન મારવાડીના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવા નિયમોની બેવડી અસર જોવા મળશે, જેનાથી ઇમ્પેક્ટ કોસ્ટ વધશે અને ટ્રેડિંગ વોલ્યુમમાં ઘટાડો થશે. વધુમાં તેમણે ઉમેર્યું કે, આરબીઆઈના પરિપત્ર બાદ બજારમાં વોલ્યુમ ઘટવાનું શરૂ થઈ ચૂક્યું છે અને આ નવા નિયમોની આશંકા વચ્ચે કેટલાક ટ્રેડર્સને નોકરીમાંથી છૂટા પણ કરી દેવામાં આવ્યા છે. એનએસઈ માર્કેટ પલ્સના અહેવાલ મુજબ, ૩૦ મે સુધીના ડેટા પ્રમાણે કેશ માર્કેટના ટર્નઓવરમાં પ્રોપ્રાઈટરી ટ્રેડર્સનો હિસ્સો ૩૪.૩% હતો, જ્યારે ફ્યુચર્સમાં ૨૭.૯% અને ઓપ્શન્સ વોલ્યુમમાં ૪૯% જેટલો મોટો હિસ્સો આ ટ્રેડર્સ ધરાવે છે.

વ્યાજની ગણતરી અને વળતરમાં મોટો ઘટાડો:

દોલત કેપિટલના ગ્રુપ સીઈઓ અમિત ખુરાનાના જણાવ્યા મુજબ, અગાઉ પ્રોપ્રાઈટરી ફર્મ્સ વાર્ષિક આશરે ૧% ના કમિશન પર બેંક ગેરંટી મેળવી શકતી હતી. પરંતુ હવે નવી વ્યવસ્થા હેઠળ, જો તેઓ ફંડિંગ માટે એનબીએફસી (નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપનીઓ) પાસે જાય તો ત્યાં ૧૦-૧૧% વ્યાજ ચૂકવવું પડે છે. આ ફંડને જો તેઓ બેંકની ફિક્સ ડિપોઝિટમાં રાખે તો તેના પર મળતા ૬% વ્યાજને સરભર કર્યા બાદ પણ નેટ કોસ્ટ (ચોખ્ખો ખર્ચ) આશરે ૪-૫% જેટલો થઈ જાય છે. અમિત ખુરાનાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે, આ નવું માળખું પ્રોપ ફર્મ્સ માટે ટ્રેડિંગ કોસ્ટમાં ૩૦૦ થી ૫૦૦ બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરી શકે છે. જે ફર્મ્સ અગાઉ ટેક્સ બાદ સિંગલ ડિજિટના ઊંચા સ્તરે વળતર મેળવતી હતી, તેમનું વળતર હવે ઘટીને મિડ-સિંગલ ડિજિટની રેન્જમાં આવી જશે.

સેબી સમક્ષ રજૂઆત કરવાની તૈયારી:

આરબીઆઈએ આ અંગેનો પરિપત્ર ફેબ્રુઆરી મહિનામાં જ બહાર પાડ્યો હતો અને શરૂઆતમાં ૧લી એપ્રિલથી તેનો અમલ થવાનો હતો, પરંતુ બાદમાં તેની મુદત લંબાવીને ૧લી જુલાઈ કરવામાં આવી હતી. માર્ચ મહિનાથી જ એનએસઈના કેશ, ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ સેગમેન્ટમાં પ્રોપ્રાઈટરી ટ્રેડર્સનો હિસ્સો સામાન્ય પ્રમાણમાં ઘટવા લાગ્યો છે. આ ગંભીર નાણાકીય અસરથી બચવા અને નિયમો હળવા કરાવવા માટે કેટલીક પ્રોપ્રાઈટરી ટ્રેડિંગ ફર્મ્સ ટૂંક સમયમાં માર્કેટ રેગ્યુલેટર સેબી (એસઈબીઆઈ) સમક્ષ રજૂઆત કરે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે. પોતાની નાણાકીય જરૂરિયાતોને પૂરી કરવા માટે પ્રોપ ટ્રેડિંગ ફર્મ્સ પાસે એનબીએફસી ઉપરાંત કોમર્શિયલ પેપર્સ (CPs), ડિબેન્ચર્સ અને માર્કેટ-લિંક્ડ ડિબેન્ચર્સ (MLDs) જેવા અન્ય વિકલ્પો પણ ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ આ તમામ વિકલ્પો બેંક ગેરંટીની સરખામણીએ અત્યંત મોંઘા સાબિત થઈ રહ્યા છે.