બેંગલુરુ : કર્ણાટકની રાજધાની બેંગલુરુમાં શિક્ષણ વ્યવસ્થા સામે એક ગંભીર સંકટ ઊભું થયું છે. શહેરી વિસ્તારોની સરકારી અને સહાયિત હાઈસ્કૂલોના હજારો શિક્ષકોને હાલમાં 'SIR' (અગાઉના વહીવટી/BLO) ફરજો માટે મોટા પાયે તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. આ આદેશોને કારણે શાળામાં બાળકોને ભણાવનારા મુખ્ય શિક્ષકો જ ગેરહાજર રહેતા હોવાથી વિદ્યાર્થીઓનું શિક્ષણ કાર્ય ઠપ થઈ ગયું છે. શિક્ષકોનું કહેવું છે કે, સવારના ૮ થી સાંજના ૬ વાગ્યા સુધી વહીવટી કામના બોજમાં દબાયેલા હોવાથી વધારાના વર્ગો લેવા તેમના માટે લગભગ અશક્ય બન્યા છે.

શાળામાં કાયમી શિક્ષકોની અછત વચ્ચે, દરરોજ સરેરાશ ૫ થી ૮ શિક્ષકો SIR ફરજ પર હોવાથી વિદ્યાર્થીઓ પર મુશ્કેલીનો પહાડ તૂટી પડ્યો છે. એક પ્રતિષ્ઠિત લેગસી હાઈસ્કૂલના શિક્ષકે જણાવ્યું હતું કે, "જ્યારે શિક્ષકો જ નથી હોતા ત્યારે માસિક મૂલ્યાંકન અને અભ્યાસક્રમ પૂર્ણ કરવામાં ભારે વિલંબ થાય છે. આ જ કારણ છે કે વાલીઓ હવે તેમના બાળકોને સરકારી શાળાઓમાં મોકલવામાં સંકોચ અનુભવી રહ્યા છે." અન્ય એક મુખ્ય શિક્ષિકાએ ઉમેર્યું કે, ૪૦૦ બાળકોની શાળામાં જો મોટાભાગના શિક્ષકો વહીવટી કામમાં હોય, તો મધ્યાહન ભોજન જેવી પાયાની સુવિધાઓ સંભાળવી પણ અશક્ય બની જાય છે.

SSLC વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સામે ખતરો

સૌથી વધુ ચિંતાજનક બાબત એ છે કે, ૧૦મા ધોરણના (SSLC) વિદ્યાર્થીઓ માટે આ સમય અત્યંત મહત્વનો છે. લાંબા વિરામના કારણે અભ્યાસક્રમ પૂરો કરવા માટે શિક્ષકોએ ઉતાવળ કરવી પડશે, જેનાથી વિદ્યાર્થીઓ વિષયોને ઊંડાણપૂર્વક સમજી શકશે નહીં. અનેક શિક્ષકો છેલ્લા ૪-૫ વર્ષથી BLO કે અન્ય વહીવટી કામમાં ફસાયેલા હોવા છતાં, ઉચ્ચ અધિકારીઓને પત્ર લખવા કે RTI કરવા છતાં તેમને કોઈ રાહત મળી નથી. શાળા શિક્ષણ અને સાક્ષરતા વિભાગના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ પણ આ સમસ્યાનો સ્વીકાર કરતા કબૂલ્યું છે કે, શિક્ષકો પાસે બહુવિધ કાર્યો કરાવવાની આ પ્રથા ગંભીર પરિણામો લાવી શકે છે.

નિષ્ણાતો અને શિક્ષકોનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે, કારકુની અથવા વહીવટી કામ માટે શિક્ષકોને બદલે અન્ય સરકારી વિભાગોના કર્મચારીઓનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ, જેથી શાળાના શૈક્ષણિક દિવસોનું નુકસાન ન થાય. જો આ વ્યવસ્થામાં તાત્કાલિક સુધારો કરવામાં નહીં આવે, તો સરકારી શાળાઓની ગુણવત્તા પર અત્યંત નકારાત્મક અસર પડશે અને વિદ્યાર્થીઓનું શૈક્ષણિક વર્ષ પણ બગડી શકે છે.