મુંબઈ,તા.૧૮: માર્ચ ૨૦૨૨ થી ગોલ્‍ડ લોન માર્કેટ લગભગ ચાર ગણું વધ્‍યું છે, જે હાઉસિગ લોન પછી બીજા જક્રમનું ક્રમનું સૌથી મોટું . રિટેલ લેન સેગમેન્‍ટ બન્‍યું છે. દેવાદારનું વધતું દેવું અને વારંવાર ઉધાર લેવાનું વર્તન ગોલ્‍ડ લોનમાં ડિફોલ્‍ટનું જોખમ વધારી રહ્યું છે. આને કારણે, વિશ્‍લેષકો કહે છે કે રિઝર્વ બેંકે આ પોર્ટફોલિયો પર વધુ નજીકથી દેખરેખ રાખવાની જરૂર છે.

ડિફોલ્‍ટિંગનો ઇતિહાસ ધરાવતા અને ત્‍યારબાદ ગોલ્‍ડ લોન મેળવનારા દેવાદારો ઔપચારિક ક્રેડિટ સિસ્‍ટમમાં તુલનાત્‍મક રીતે વધુ જોખમ ધરાવે છે. તેમનો ક્રેડિટ એક્‍સેસ ક્‍લોઝર રેટ નોન-ડિફોલ્‍ટિંગ દેવાદારો કરતા ૧.૬ ગણો વધારે હતો. આ સૂચવે છે કે સ્‍ટ્રેસ્‍ડ લોન લેનારાઓ માટે ગોલ્‍ડ લૌન છેલ્‍લા ઉપાય બની રહી છે. જાણકારોના મતે, ગોલ્‍ડ લોન ડિલિન્‍ક્‍વન્‍સી રેટ (ગોલ્‍ડ લોન સેગમેન્‍ટમાં) ઊંચા છે, મોટી ગોલ્‍ડ લોન ધરાવતા દેવાદારો અને બહુવિધ અન્‍યલોન ધરાવતા દેવાદારો બંને માટે. રૂા. ૫૦,૦૦૦ અને રૂા. ૨૦૦,૦૦૦ વચ્‍ચેની લોન માટે ડિફોલ્‍ટ રેટ વધી રહ્યા છે. આ ક્ષેત્રમાં લોન વૃદ્ધિ અંગે સાવધાની રાખવાની જરૂર છે, જે હાલમાં રિટેલ લોનનો બીજો સૌથી મોટો સેગમેન્‍ટછે.

ટ્રાન્‍સયુનિયન સીબીલના અહેવાલ મુજબ, જૂન ૨૦૨૫માં પૂરા થયેલા છ મહિનામાં ગોલ્‍ડ લોન માટેનો એકંદર ડિફોલ્‍ટ દર ૧.૧ ટકા હતો. જો છ મહિનાના સમયગાળા દરમિયાન ૬૦ દિવસથી વધુ સમય માટે લોન ચૂકવવામાં ન આવે તો તેને ડિફોલ્‍ટ ગણવામાં આવે છે.

જોકે, મુદ્દલ પછી ૨.૫ લાખથી વધુની ગોલ્‍ડ લોન ધરાવતા દેવાદારોનો ડિફોલ્‍ટ રેટ ૧.૫ ટકા હતો, જે ઓછા જોખમવાળા દેવાદારો (૦.૭ ટકા) કરતા લગભગ ૨.૨ ગણો વધારે છે. ૫ લોન ધરાવતા દેવાદારો માટે ડિફોલ્‍ટ રેટ ૧.૯ ટકા હતો.

એવી અપેક્ષા છે કે રિઝર્વ બેંક ગોલ્‍ડ લોનના સંદર્ભમાં વધુ સાવધ રહેશે. ઘણા નિયમનકારી ફેરફારો કરવામાં આવ્‍યા છે, પરંતુ જો આ વૃદ્ધિ ઝડપી થતી રહેશે, તો પ્રતિબંધોનો એક નવો રાઉન્‍ડ આવી શકે છે.