નવી દિલ્હી: ભારતના કરોડો ખેડૂતો અને સમગ્ર અર્થતંત્ર માટે હવામાનના મોરચે એક અત્યંત રાહત આપનારો અહેવાલ સામે આવ્યો છે. વૈશ્વિક હવામાન પ્રણાલી પર નજર રાખતી સંસ્થાઓના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, હાલમાં વૈશ્વિક સ્તરે પ્રભાવ ધરાવતો શક્તિશાળી ‘અલ નીનો’ (El Nino) ભારતના વર્ષ ૨૦૨૭ ના ચોમાસાની શરૂઆત થાય તે પહેલા જ નોંધપાત્ર રીતે નબળો પડી જશે અથવા સંપૂર્ણપણે શાંત થઈ જશે. પેસિફિક મહાસાગરમાં સર્જાતી આ ભૌગોલિક સ્થિતિના કારણે અગાઉ ભારતમાં અનેકવાર દુષ્કાળ કે નબળા વરસાદની સ્થિતિ સર્જાઈ છે, પરંતુ આગામી સમયમાં તે નબળો પડવાના સંકેતોથી દેશમાં હરિયાળી ક્રાંતિની આશા જાગી છે.

હવામાન વિજ્ઞાનના અહેવાલ અનુસાર, પ્રશાંત મહાસાગરની સપાટી પરના તાપમાનમાં થઈ રહેલા ફેરફારો દર્શાવે છે કે વર્તમાન શક્તિશાળી અલ નીનો ચક્ર ધીમે ધીમે તેની ચરમસીમા વટાવી ચૂક્યું છે. વર્ષ ૨૦૨૭ ના ચોમાસાના મહિનાઓ એટલે કે જૂનથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન આ પ્રણાલી ન્યુટ્રલ (સામાન્ય) સ્થિતિમાં આવી જશે અથવા તો તેની જગ્યાએ ‘લા નીના’ (La Nina) ની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે જ્યારે અલ નીનો નબળો પડે છે અથવા લા નીના સક્રિય થાય છે, ત્યારે ભારતીય ઉપખંડમાં ચોમાસાનો વરસાદ સામાન્ય કે સામાન્ય કરતા વધુ સારો નોંધાય છે.

આ સકારાત્મક અહેવાલથી ભારતીય કૃષિ ક્ષેત્રમાં ઉત્સાહનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. ભારતમાં આજે પણ મોટાભાગની ખેતી વરસાદ આધારિત હોવાથી સારો વરસાદ સીધી રીતે અનાજના ઉત્પાદનમાં વધારો કરે છે. અનાજનું વિપુલ ઉત્પાદન થવાથી બજારમાં મોંઘવારી પર અંકુશ મેળવવામાં કેન્દ્ર સરકાર અને રિઝર્વ બેંકને મોટી મદદ મળશે. ગ્રામીણ અર્થતંત્ર મજબૂત થવાના કારણે દેશના જીડીપી (GDP) ના વિકાસ દરમાં પણ સારો ઉછાળો આવી શકે છે, તેમ આર્થિક નિષ્ણાતોનું માનવું છે.

જોકે, હવામાન વૈજ્ઞાનિકોએ સાવચેતીના ભાગરૂપે જણાવ્યું છે કે, ૨૦૨૭ ના ચોમાસાને હજુ ઘણો સમય બાકી હોવાથી સમુદ્રી પ્રવાહો અને વાતાવરણના દબાણમાં થતા પળેપળના ફેરફારો પર સતત બારીકાઈથી નજર રાખવી જરૂરી છે. પૃથ્વી પર વધી રહેલા ગ્લોબલ વોર્મિંગ અને આબોહવા પરિવર્તન (ક્લાઈમેટ ચેન્જ) ના કારણે ઘણીવાર સ્થાનિક સ્તરે હવામાનની પેટર્ન બદલાઈ જતી હોય છે. તેમ છતાં, પ્રારંભિક વૈશ્વિક મોડલ્સના આ સકારાત્મક સંકેતોએ દેશના જળાશયોના જળસ્તર વધારવા અને પાણીની તંગી દૂર કરવાની દિશામાં એક મોટી આશા જગાવી છે.