તિરુવનંતપુરમ : કેરળ રાજ્યમાં મુસાફરી કરતી મહિલાઓ અને યુવતીઓ માટે માસિક ધર્મ દરમિયાન સ્વચ્છતા અને સુવિધા જાળવી શકાય તે હેતુથી મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગ દ્વારા એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. રાજ્ય સરકારના ૧૦૦-દિવસીય કાર્યક્રમના ભાગરૂપે 'WOMN – Women on the Move & Menstrual Needs' નામનો વિશિષ્ટ પ્રોજેક્ટ મંગળવારથી વિધિવત રીતે શરૂ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ પહેલ હેઠળ પ્રારંભિક ધોરણે મુખ્ય પરિવહન કેન્દ્રો અને જાહેર સ્થળોએ સેનિટરી નેપકિનના વેન્ડિંગ મશીનો તેમજ તેના સલામત નિકાલ માટે ઇન્સિનરેટર સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યા છે, જેથી મુસાફરી દરમિયાન મહિલાઓને તાત્કાલિક અને ખાનગી ધોરણે સુવિધા મળી રહે.

આ પ્રોજેક્ટના પાયલોટ ફેઝ અંતર્ગત રાજ્યના ૧૪ મુખ્ય KSRTC બસ ટર્મિનલ અને ડેપો ખાતે આ મશીનો સ્થાપવામાં આવી રહ્યા છે. આ વેન્ડિંગ મશીનમાંથી માત્ર ૧૦ રૂપિયાની રાહત દરે ત્રણ સેનિટરી નેપકિનનું પેકેટ મેળવી શકાશે. આ સાથે જ વપરાયેલા નેપકિનનો પર્યાવરણને અનુકૂળ અને સલામત રીતે નિકાલ કરવા માટે દરેક સ્થળે ખાસ ઇન્સિનરેટર મશીન પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે, જેથી જાહેરમાં નિકાલની સમસ્યામાંથી મહિલાઓને કાયમી મુક્તિ મળશે.

વિભાગીય આયોજન મુજબ, બસ સ્ટેશનો પર મુસાફરી દરમિયાન કે બસની રાહ જોવામાં કલાકો વિતાવતી મહિલાઓ માટે આ વ્યવસ્થા અત્યંત આશીર્વાદરૂપ સાબિત થશે. મહિલા અને બાળ વિકાસ, શ્રમ, પશુપાલન તેમજ ડેરી વિકાસ મંત્રી બિંદુ કૃષ્ણા દ્વારા મંગળવારે સાંજે પ વાગ્યે થમ્પાનોર KSRTC બસ ટર્મિનલ ખાતેથી આ રાજ્યવ્યાપી યોજનાનું સત્તાવાર ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવશે, જે બાદ તબક્કાવાર રીતે અન્ય સ્થળોએ સેવા શરૂ કરાશે.

આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટનું અમલીકરણ મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગની સીધી દેખરેખ હેઠળ અને હિન્દુસ્તાન લેટેક્સ લિમિટેડના સહયોગથી કરવામાં આવી રહ્યું છે. વિભાગ દ્વારા આ સુવિધાના પ્રથમ તબક્કાના સફળ સંચાલન અને મશીનરી ઇન્સ્ટોલેશન માટે રૂ. ૧૬ લાખનું બજેટ ફાળવવામાં આવ્યું છે. સરકારી વર્તુળોના જણાવ્યા અનુસાર, જાહેર સ્થળો પર મહિલા સ્વાસ્થ્ય અને સ્વચ્છતા સંબંધિત જરૂરિયાતોને પ્રાથમિકતા આપવાની દિશામાં આ એક ક્રાંતિકારી પગલું છે.

પ્રારંભિક તબક્કો પૂર્ણ થયા બાદ આ પ્રોજેક્ટનો વ્યાપ વધારીને રાજ્યભરના તમામ મુખ્ય પ્રવાસન સ્થળો, અન્ય તમામ KSRTC ટર્મિનલ્સ અને વધુ ભીડભાડ ધરાવતા જાહેર સ્થળો સુધી લંબાવવામાં આવશે. આયોજકોના જણાવ્યા મુજબ, વ્યસ્ત ટ્રાન્સપોર્ટ હબ પર કલાકો સુધી રાહ જોતી છોકરીઓ અને મહિલાઓને અચાનક માસિક ધર્મ શરૂ થવાના કિસ્સામાં સંકોચ કે મુશ્કેલી વિના તાત્કાલિક ધોરણે નેપકિન મળી રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો મુખ્ય ધ્યેય છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે કેરળ સરકાર અગાઉ પણ શાળા-કોલેજોમાં સેનિટરી નેપકિન વેન્ડિંગ મશીનો ઉપલબ્ધ કરાવવાના વિવિધ સુધારાવાદી પ્રોજેક્ટ્સ અમલમાં મૂકી ચૂકી છે. તે શ્રેણીમાં આગળ વધતાં હવે જાહેર પરિવહન અને પ્રવાસન ક્ષેત્રે પણ આ સુવિધા લંબાવવામાં આવી રહી છે. ભવિષ્યમાં રાજ્યના તમામ જાહેર સ્થળોને આ ક્ષેત્રે સંપૂર્ણપણે સુવિધાસભર બનાવવાની યોજના પર કામગીરી હાથ ધરવામાં આવશે.