નવી દિલ્હીઃ કેન્દ્ર સરકારની રૂ. ૩૭,૫૦૦ કરોડની સપાટી આધારિત કોલસા અને લિગ્નાઇટ ગેસીકરણ યોજનાના પ્રથમ તબક્કામાં પાંચ કંપનીઓ તરફથી કુલ સાત પ્રોજેક્ટ માટે અરજીઓ મળી છે. કેન્દ્રીય કોલસા મંત્રાલયે અરજદારો અને પ્રસ્તાવિત ઉત્પાદનોની યાદી જાહેર કરી છે.

અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસે યુરિયા ઉત્પાદન માટે ત્રણ અલગ પ્રોજેક્ટ રજૂ કર્યા છે. એનટીપીસીએ કૃત્રિમ કુદરતી ગેસ, તાલચેર ફર્ટિલાઇઝર્સે યુરિયા, ગેલન્ટ ઇસ્પાતે સીધું ઘટાડેલું લોખંડ તથા સંશ્લેષિત ગેસ અને શ્યામ સેલ એન્ડ પાવરે સંશ્લેષિત ગેસના ઉત્પાદન માટે અરજી કરી છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે ૧૩ મે, ૨૦૨૬ના રોજ આ યોજનાને મંજૂરી આપી હતી. ઘરેલુ કોલસા અને લિગ્નાઇટમાંથી સંશ્લેષિત ગેસ, મિથેનોલ, એમોનિયા, યુરિયા તથા હાઇડ્રોજન જેવા મૂલ્યવર્ધિત ઉત્પાદનો બનાવવાનો તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં પ્રવાહી કુદરતી ગેસ, યુરિયા, એમોનિયા અને મિથેનોલની આયાત પાછળ આશરે રૂ. ૨.૭૭ લાખ કરોડનો ખર્ચ થયો હતો.

સરકાર વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં ૧૦ કરોડ ટન કોલસા ગેસીકરણ ક્ષમતા ઊભી કરવા માગે છે, જેમાંથી સાડા સાત કરોડ ટન ક્ષમતા આ યોજના હેઠળ વિકસાવાશે. આ યોજનાથી અંદાજે રૂ. ૨.૫થી ૩ લાખ કરોડનું રોકાણ થવાની તથા મોટી સંખ્યામાં પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રોજગારી સર્જાવાની ધારણા છે. પ્રથમ તબક્કાની અરજીઓનું મૂલ્યાંકન શરૂ થયું છે અને બીજા તબક્કાની પ્રક્રિયા પણ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.