નોઈડા: દેશના ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાં અત્યારે વેતન વધારાનો મુદ્દો ગરમાયો છે. હરિયાણા સરકારે તાજેતરમાં લઘુત્તમ વેતનમાં 35 ટકાનો ઐતિહાસિક વધારો કરીને પડોશી રાજ્યો માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી દીધી છે. હરિયાણામાં હવે અકુશળ કામદારને પણ મહિને ₹15,220 મળે છે, જેની સરખામણીએ ઉત્તર પ્રદેશના નોઈડા જેવા હાઈ-ટેક શહેરોમાં અગાઉ વેતન ઘણું ઓછું હતું. આ જ તફાવતને કારણે નોઈડામાં કામદારો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા, જેના દબાણમાં આવીને ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે તાત્કાલિક ધોરણે 21 ટકાનો વધારો કરવો પડ્યો છે. હવે નોઈડામાં અકુશળ કામદારોને ₹13,690 મળશે, છતાં તે હરિયાણાની તુલનાએ હજુ પણ પાછળ છે.

દક્ષિણ ભારતના રાજ્યો અને પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાતમાં વેતન માટે 'ઝોન સિસ્ટમ' અમલમાં છે. ગુજરાતમાં કુશળ કામદારોને આશરે ₹13,897 મળી રહ્યા છે, જ્યારે તેલંગાણા અને આંધ્રપ્રદેશમાં મેનેજરિયલ પોસ્ટ માટે ₹14,965 સુધીનું લઘુત્તમ વેતન નક્કી કરાયું છે. મધ્યપ્રદેશમાં પણ મોંઘવારી ભથ્થામાં વધારો કરીને અકુશળ કામદારો માટે ₹12,425નું સ્તર પ્રાપ્ત કરવામાં આવ્યું છે. જોકે, આ તમામ આંકડાઓ વચ્ચે બિહાર હજુ પણ સૌથી પાછળ છે, જ્યાં કુશળ કામદારોનો પગાર માત્ર ₹11,336 થી શરૂ થાય છે, જે રાજ્યમાંથી થતા સતત સ્થળાંતરનું મુખ્ય કારણ બની રહ્યું છે.

કેન્દ્ર સરકારની 'કોડ ઓન વેજીસ 2019' નીતિ મુજબ કોઈ પણ રાજ્ય ₹178 પ્રતિ દિવસના ફ્લોર વેજથી નીચે જઈ શકે નહીં, પરંતુ કેન્દ્ર સરકારના પોતાના સાહસોમાં વેતન દરો ખૂબ જ આકર્ષક છે. કેન્દ્રીય કરાર હેઠળના અકુશળ કામદારો વર્ષ 2026 માં દૈનિક ₹783 કમાઈ રહ્યા છે, જે રાજ્યોના લઘુત્તમ વેતન કરતા અનેકગણું વધારે છે. રાજ્યો વચ્ચેની આ આર્થિક ખેંચતાણ અને વેતન અસમાનતા આવનારા સમયમાં વધુ મોટા મજૂર આંદોલનો અથવા નવી નીતિગત ફેરફારો તરફ દોરી જાય તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે.