મુંબઈ:ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI) દ્વારા મુંબઈ સ્થિત સર્વોદય કો-ઓપરેટિવ બેન્ક લિમિટેડનું લાઇસન્સ તાત્કાલિક અસરથી રદ કરવામાં આવ્યું છે. 12 મે 2026ના રોજ જારી કરાયેલા આદેશ મુજબ, આ બેન્ક હવે કોઈ પણ પ્રકારની બેન્કિંગ પ્રવૃત્તિ કરી શકશે નહીં. RBIએ મહારાષ્ટ્રના સહકારિતા આયુક્ત અને રજિસ્ટ્રારને બેન્ક બંધ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવા અને લિક્વિડેટરની નિમણૂક કરવા માટે સૂચના આપી છે. બેન્કની નબળી નાણાકીય સ્થિતિ અને થાપણદારોના હિતોને જોખમમાં મૂકાતા હોવાનું જણાતા આ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.

શા માટે લેવાયો આ નિર્ણય?

કેન્દ્રીય બેન્કના જણાવ્યા અનુસાર, સર્વોદય કો-ઓપરેટિવ બેન્ક પાસે પૂરતી મૂડી અને કમાણીની કોઈ શક્યતા બચી નહોતી. બેન્ક બેન્કિંગ રેગ્યુલેશન એક્ટ 1949ની અનેક કલમોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ રહી હતી. ખાસ કરીને સેક્શન 11(1) અને સેક્શન 22(3) હેઠળની શરતો પૂરી ન થતા RBIએ તારણ કાઢ્યું હતું કે બેન્ક તેના વર્તમાન થાપણદારોને પૂરા નાણાં ચૂકવી શકે તેવી સ્થિતિમાં નથી. જો બેન્કને આગળ કારોબાર કરવા દેવામાં આવ્યો હોત તો ગ્રાહકોના હિતોને મોટું નુકસાન પહોંચી શકત.

ગ્રાહકોના નાણાંની સુરક્ષા અને વીમો

લાઇસન્સ રદ થતા ગ્રાહકોમાં ચિંતા પ્રસરી છે, પરંતુ RBIએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ડિપોઝિટ ઇન્સ્યોરન્સ એન્ડ ક્રેડિટ ગેરંટી કોર્પોરેશન (DICGC) હેઠળ દરેક થાપણદારને 5 લાખ રૂપિયા સુધીની સુરક્ષા મળશે. બેન્કના આંકડા મુજબ, લગભગ 98.36% ગ્રાહકો એવા છે જેમની જમા રકમ 5 લાખથી ઓછી છે, તેથી તેમને પૂરા નાણાં પરત મળી જશે. જોકે, જેમની થાપણ 5 લાખથી વધુ છે તેમણે લિક્વિડેશન પ્રક્રિયા પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી રાહ જોવી પડશે. ઉલ્લેખનીય છે કે 31 માર્ચ 2026 સુધીમાં DICGC દ્વારા અગાઉથી જ 26.72 કરોડ રૂપિયાની ચૂકવણી કરવામાં આવી ચૂકી છે.

બેન્કનું વિશાળ નેટવર્ક પ્રભાવિત

સર્વોદય સહકારી બેન્ક મુંબઈ નું નેટવર્ક મુખ્યત્વે મહારાષ્ટ્રમાં ફેલાયેલું છે. મહારાષ્ટ્રમાં મુંબઈના ભાંડુપ અને અંધેરી વિસ્તારોમાં બેન્કની મુખ્ય શાખાઓ કાર્યરત હતી. લાઇસન્સ રદ થવાથી આ તમામ વિસ્તારોના હજારો નાના થાપણદારો અને સ્થાનિક વેપારીઓ સીધી રીતે પ્રભાવિત થશે.

સહકારી બેન્કો પર વધતી દેખરેખ

છેલ્લા કેટલાક સમયથી RBI દ્વારા સહકારી બેન્કો પરની દેખરેખ કડક બનાવવામાં આવી છે. મૂડીની અછત, ખરાબ લોન અને નબળા મેનેજમેન્ટને કારણે અનેક નાની બેન્કો સામે કાર્યવાહી થઈ રહી છે. RBIએ સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે થાપણદારોની સુરક્ષા સર્વોપરી છે અને જો કોઈ બેન્ક નિયમોનું પાલન નહીં કરે તો તેને ચાલુ રાખવી જાહેર હિતની વિરુદ્ધ ગણાશે. ગ્રાહકોને વધુ માહિતી માટે બેન્કની સત્તાવાર વેબસાઇટ અથવા DICGCની ગાઇડલાઇન્સ તપાસવા અનુરોધ કરવામાં આવ્યો છે.