નવી દિલ્‍હી તા.૨૯: હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટમાં વૈશ્વિક તણાવ અને વિક્ષેપો છતાં ભારત થોડી રાહત અનુભવી રહ્યું છે. સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્‍ત આરબ અમીરાત (UAE) એ વ્‍યૂહાત્‍મક રીતે તેમના શિપમેન્‍ટને વૈકલ્‍પિક બંદરો પર ખસેડ્‍યા છે, જેનાથી ભારતને સામાન્‍ય ક્રૂડ ઓઇલ સપ્‍લાય સુનિﾍતિ થાય છે.

શિપ-ટ્રેકિંગ ફર્મ કેપ્‍લરના વરિષ્ઠ સંશોધન વિશ્‍લેષક નિખિલ દુબેએ સમજાવ્‍યું કે સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ તરફથી સપ્‍લાયમાં વધારો, ઈરાન અને વેનેઝુએલાથી આયાત ફરી શરૂ કરવી અને રશિયા પાસેથી ખરીદી ચાલુ રાખવાથી ÃSÎ દેશોના અન્‍ય નુકસાનને સરભર કરવામાં આવ્‍યું છે.

હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટમાં વિક્ષેપોને કારણે, ઇરાક, કુવૈત અને કતાર જેવા દેશોમાંથી સપ્‍લાય ખોરવાઈ રહ્યો છે. ઇકોનોમિક ટાઇમ્‍સ અનુસાર, સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈએ આનો સામનો કરવા માટે એક માસ્‍ટર પ્‍લાન વિકસાવ્‍યો છે

સાઉદી અરેબિયાઃ પર્શિયન ગલ્‍ફમાં રાસ તનુરાથી લાલ સમુદ્રમાં યાનબુ ટર્મિનલ સુધી તેની ૭ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ (bpd) પૂર્વ-પﾍમિ પાઇપલાઇન દ્વારા તેલનું પરિવહન કરે છે.

યુએઈઃ તેની ૧.૭ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ ADCOP પાઇપલાઇન દ્વારા ઓમાનના અખાતમાં ફુજૈરાહ બંદર સુધી તેલનું પરિવહન કરે છે.

ઓમાનઃ ઓમાનનો દરિયાકિનારો અરબી સમુદ્રને અડીને હોવાથી, તેને હોર્મુઝની સ્‍ટ્રેટ પાર કરવાની જરૂર નથી. તેથી, ત્‍યાંથી પુરવઠો પણ ૧૮,૦૦૦ બેરલ પ્રતિ દિવસથી વધીને ૧૦૦,૦૦૦ બેરલ પ્રતિ દિવસ થયો છે.

ઇરાકથી પુરવઠામાં વિક્ષેપ પડ્‍યો હોવા છતાં, આ વૈકલ્‍પિક માર્ગો અને નવાસ્ત્રોતોએ ભારતમાં ક્રૂડ ઓઇલની ઉપલબ્‍ધતા સુનિﾍતિ કરી છે અને સંભવિત તીવ્ર ભાવ વધારાને રોકવામાં મદદ કરી છે.

યુએસ પ્રતિબંધો હળવા થવાથી ભારતીય રિફાઇનરીઓમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.

ઈરાનઃ સાત વર્ષના વિરામ પછી, ભારતે એપ્રિલમાં ૧૫.૧ મિલિયન બેરલ તેલનો સપ્‍લાય કર્યો.

વેનેઝુએલાઃ નવ મહિનાના વિરામ પછી, વેનેઝુએલાથી ૨૫.૮ મિલિયન બેરલ તેલ ભારતમાં પહોંચ્‍યું. જાન્‍યુઆરીમાં રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોની ધરપકડ બાદ અમેરિકાએ પ્રતિબંધો હળવા કર્યા.

માર્ચમાં ૨ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ પહોંચેલી રશિયાની આયાત એપ્રિલમાં ઘટીને ૧.૬ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ થઈ ગઈ. દરમિયાન, અમેરિકામાંથી પુરવઠામાં તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળ્‍યો છે, જે પાછલા નાણાકીય વર્ષમાં ૩૧.૪ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસની સરખામણીમાં ઘટીને માત્ર ૧૧.૫ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ થઈ ગયો છે