<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 10th September 2026

શાળાના પાઠયપુસ્‍તકો દ્વારા પાયાવિહોણી અને ભ્રામક માહિતી ફેલાવવી જોઈએ નહીં

NCERT વિવાદ પર સુપ્રીમ કોર્ટ કડક

નવી દિલ્‍હી તા.૧૦: ન્‍યાયતંત્ર એ જીવંત લોકશાહીનું હૃદય છે, જે તર્કસંગત અને રચનાત્‍મક ટીકાથી ક્‍યારેય શરમાતું નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્‍પષ્ટ કર્યું છે કે સંસ્‍થાકીય જવાબદારી અને સ્‍વ-સુધારણા માટે સ્‍વસ્‍થ અને નિષ્‍પક્ષ સમીક્ષા જરૂરી છે. જોકે, વાત ખૂબ જ સ્‍પષ્ટ છે - તફાવત મૌન અને ટીકા વચ્‍ચે નથી, પરંતુ જવાબદાર જાહેર ચર્ચા અને વિચાર્યા વિના લાદવામાં આવેલા અણઘડ નિવેદનો વચ્‍ચે છે.

કોઈપણ તથ્‍યાત્‍મક આધાર વિના બાળકોના કોમળ મન અને ભવિષ્‍ય પર આવા દાવાઓ લાદવા યોગ્‍ય નથી. કોર્ટે સ્‍પષ્ટ કર્યું કે ન્‍યાયતંત્ર ટીકાનો વિરોધ કરતું નથી અને ન કરી શકે. પરંતુ, આવી ટીકા યોગ્‍ય પ્‍લેટફોર્મ દ્વારા અને નિષ્‍પક્ષ અને તર્કસંગત રીતે થવી જોઈએ.

આ સંવેદનશીલ મામલો ધોરણ ૮ માટે NCERT સામાજિક વિજ્ઞાનના પાઠ્‍યપુસ્‍તકનો છે, જેમાં ન્‍યાયતંત્રમાં કથિત ભ્રષ્ટાચાર વિશે વાંધાજનક સામગ્રી હતી. કોર્ટે પહેલાથી જ આ બાબતની સ્‍વતઃ નોંધ લીધી હતી અને ફેબ્રુઆરીમાં તેના પ્રકાશન અને ડિજિટલ પરિભ્રમણ પર કડક પ્રતિબંધ લાદ્યો હતો. ત્‍યારબાદ કોર્ટે ઊંડી નારાજગી વ્‍યક્‍ત કરતા કહ્યું કે આનાથી ન્‍યાય સંસ્‍થાને નુકસાન થયું છે. આ પ્રક્રિયામાં સામેલ ત્રણ શિક્ષણવિદો - પ્રોફેસરો મિશેલ ડેનિનો, અપર્ણા દિવાકર અને આલોક પ્રસન્ના કુમાર - ને શરૂઆતમાં સજા કરવામાં આવી હતી.

કોર્ટે ત્રણેય શિક્ષણવિદોના ખુલાસાઓ ધ્‍યાનથી સાંભળ્‍યા, જેમણે જણાવ્‍યું હતું કે અભ્‍યાસક્રમ ઘડવો એ એક સામૂહિક પ્રક્રિયા છે, વ્‍યક્‍તિગત નિર્ણય નહીં. કોર્ટે સ્‍વીકાર્યું કે તેમની ટિપ્‍પણીઓ ફક્‍ત ટેક્‍સ્‍ટ પર નિર્દેશિત હતી, કોઈ વ્‍યક્‍તિ પર નહીં. મામલાની સંવેદનશીલતાને ધ્‍યાનમાં રાખીને, સુપ્રીમ કોર્ટે તેના પ્રારંભિક કડક વલણને નરમ પાડ્‍યું. કોર્ટે શિક્ષણવિદો સામેનો આદેશ પાછો ખેંચી લીધો અને સંસ્‍થાઓને પોતાના સ્‍વતંત્ર નિર્ણયો લેવાની મંજૂરી આપી.

કેન્‍દ્ર સરકાર દ્વારા રચાયેલી નિષ્‍ણાત સમિતિની ભલામણોના આધારે વિવાદાસ્‍પદ પ્રકરણ હવે દૂર કરવામાં આવ્‍યું છે અને એક નવો અને સુધારેલો અભ્‍યાસક્રમ સામેલ કરવામાં આવ્‍યો છે, તેથી સુપ્રીમ કોર્ટે સત્તાવાર રીતે સુઓ મોટો કાર્યવાહી બંધ કરી દીધી છે. આ નિર્ણય એ વાતનો સંકેત છે કે ન્‍યાયતંત્ર અને શિક્ષણ પ્રણાલી બંને સુધારાના માર્ગ પર સાથે મળીને આગળ વધવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

 

(10:13 AM IST)