કોલકાતા :  કોલકાતા નજીક આવેલી 'અધિગમ ભૂમિ' નામની આ રહેણાંક શાળા પરંપરાગત શિક્ષણ પદ્ધતિને પડકારી રહી છે. 'હેલ્પ અસ હેલ્પ ધેમ' નામની સંસ્થા દ્વારા સંચાલિત આ શાળામાં ૧૦૦૦ જેટલી છોકરીઓ પુસ્તકોના બોજ વગર જીવનના પાઠ શીખી રહી છે. અહીં ધોરણ પાંચ સુધીના વિદ્યાર્થીઓ માટે ખાસ વ્યવહારુ અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે, જે તેમને માત્ર સાક્ષર જ નહીં પરંતુ સ્વનિર્ભર બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
શાળામાં વિદ્યાર્થીઓને કપાસમાંથી વસ્ત્રો અને સાદડીઓ વણવાનું શીખવવા જેવી વ્યવહારુ પ્રવૃત્તિઓ કરાવવામાં આવે છે, જેથી તેઓ નાનપણથી જ કૌશલ્ય પ્રાપ્ત કરી શકે. આ શાળાનો ઉદ્દેશ્ય પુસ્તકિયા જ્ઞાન કરતાં વાસ્તવિક જીવનની જરૂરિયાતોને સમજવાનો છે. વિદ્યાર્થીઓ અહીં પ્રકૃતિ, હસ્તકલા અને જીવન મૂલ્યો સાથે સંકળાયેલા પાઠ શીખે છે, જે તેમને આવતીકાલના પડકારોનો સામનો કરવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.
આ પહેલ દ્વારા વંચિત વર્ગની છોકરીઓને શિક્ષણના મુખ્ય પ્રવાહમાં જોડીને તેમનું જીવન બદલવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે. સંસ્થા દ્વારા વિનામૂલ્યે ચલાવવામાં આવતા આ કાર્યક્રમમાં શિક્ષણને એક આનંદમય અનુભવ બનાવવામાં આવ્યો છે. જે છોકરીઓ પહેલા શિક્ષણથી વંચિત હતી, તેઓ આજે તેમની સર્જનાત્મકતા દ્વારા નવી રાહ કંડારી રહી છે, જે સામાજિક પરિવર્તન માટે એક ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.

ભવિષ્યમાં આ શાળા અન્ય સ્થળોએ પણ આ પ્રકારના રહેણાંક કાર્યક્રમો વિસ્તારવાની યોજના ધરાવે છે. આ મૉડલની સફળતા જોતા અન્ય શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ પણ હવે કૌશલ્ય-આધારિત શિક્ષણ તરફ વળી રહી છે. આવનારા સમયમાં આ છોકરીઓ માત્ર પોતાની જ નહીં, પરંતુ પોતાના સમુદાય અને દેશના વિકાસમાં પણ મોટું યોગદાન આપશે તેવી આશા છે. આ શૈક્ષણિક પ્રયોગ શિક્ષણ જગતમાં એક નવા યુગની શરૂઆત સમાન છે.