​મુંબઈ ; ​ભારતીય મૂડી બજારના નિયામક સેબી (SEBI) દ્વારા એક્સચેન્જ ટ્રેડેડ ડેરિવેટિવ્ઝ (ETD) માટે નવા ડ્રાફ્ટ નિયમો રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. આ નવા નિયમોની સીધી અને વ્યાપક અસર કોમોડિટી ટ્રેડર્સ અને બજારના અન્ય હિતધારકો પર પડવાની શક્યતા છે. સેબીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ડેરિવેટિવ્ઝ માર્કેટમાં પારદર્શિતા વધારવાનો અને રોકાણકારોના હિતોનું રક્ષણ કરવાનો છે. આ નવા ફેરફારો બાદ ટ્રેડિંગની પદ્ધતિમાં મોટા ફેરફારો જોવા મળી શકે છે.  

​નવા ડ્રાફ્ટ મુજબ, સેબીએ ડેરિવેટિવ્ઝ સેગમેન્ટમાં જોખમ વ્યવસ્થાપન અને માર્જિન જરૂરિયાતોને વધુ કડક બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ નિયમો ખાસ કરીને એવા ટ્રેડર્સને અસર કરશે જેઓ એગ્રી અને નોન-એગ્રી કોમોડિટીઝમાં મોટા પાયે ટ્રેડિંગ કરે છે. એજન્સીનું માનવું છે કે બજારમાં અસ્થિરતા ઘટાડવા માટે આ પ્રકારના નિયંત્રણો અનિવાર્ય છે. નવા નિયમોમાં પોઝિશન લિમિટ અને એક્સપાયરી સંબંધિત જોગવાઈઓમાં પણ ફેરફાર સૂચવવામાં આવ્યા છે.  

​કોમોડિટી બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે જો આ નિયમો અમલમાં આવશે, તો ટૂંકા ગાળામાં બજારના વોલ્યુમમાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. ટ્રેડર્સે હવે વધુ મૂડી રોકવી પડશે અને સોદા કરવામાં વધુ સાવચેતી રાખવી પડશે. જોકે, લાંબા ગાળે આ નિયમો બજારને વધુ પરિપક્વ અને સુરક્ષિત બનાવશે. સેબીએ આ ડ્રાફ્ટ પેપર પર બજારના તમામ હિતધારકો, એક્સચેન્જો અને સામાન્ય જનતા પાસેથી તેમના મંતવ્યો અને સૂચનો મંગાવ્યા છે.  

​આ નવા ડ્રાફ્ટમાં એક્સચેન્જો માટે પણ કડક માર્ગદર્શિકા આપવામાં આવી છે. એક્સચેન્જોએ હવે તેમની સર્વેલન્સ સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવી પડશે જેથી કોઈ પણ પ્રકારની મેનિપ્યુલેશનની પ્રવૃત્તિને અટકાવી શકાય. ડેટા રિપોર્ટિંગ અને ડિસ્ક્લોઝરના ધોરણો પણ અગાઉ કરતા વધુ કડક કરવામાં આવ્યા છે. ટ્રેડર્સ માટે નવા અનુપાલન (compliance) ના ખર્ચમાં પણ વધારો થઈ શકે છે.  

​સેબીના આ પગલાને બજારના સુધારા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. ખાસ કરીને જ્યારે રિટેલ રોકાણકારોની ડેરિવેટિવ્ઝ માર્કેટમાં ભાગીદારી વધી રહી છે, ત્યારે તેમને સંભવિત મોટા નુકસાનથી બચાવવા માટે નિયામક સક્રિય બન્યું છે. આગામી સમયમાં સૂચનોના આધારે અંતિમ નિયમો જાહેર કરવામાં આવશે, જે ભારતીય કોમોડિટી અને ડેરિવેટિવ્ઝ માર્કેટનું ભવિષ્ય નક્કી કરશે.