<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Sunday, 28th June 2026

સેશેલ્સ મુલાકાત પાછળનું રહસ્ય, ભારતની વિદેશ નીતિમાં આ નાનકડા ટાપુ રાષ્ટ્રનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ

ભારતની વિદેશ નીતિમાં ૧ લાખની વસ્તી ધરાવતું સેશેલ્સ આફ્રિકાનું સૌથી મહત્વનું સાથી રાષ્ટ્ર છે, જે હિંદ મહાસાગરમાં ભારતની સુરક્ષા અને ચીનના વધતા પ્રભાવને અટકાવવા માટે વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર સાબિત થઈ રહ્યું છે.


વિક્ટોરિયા: ભારતની વિદેશ નીતિ બધા સાથે જોડાવાની છે. આમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ જેવી મહાસત્તાઓ અને ૧૦૦,૦૦૦ ની વસ્તી ધરાવતા સેશેલ્સ જેવા નાના દેશોનો સમાવેશ થાય છે. બંને સમાન રીતે મહત્વપૂર્ણ છે. આ હેતુ અને નીતિને અનુરૂપ, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આજે ત્રણ દિવસની મુલાકાતે આફ્રિકન દેશ સેશેલ્સ પહોંચ્યા. સેશેલ્સ આફ્રિકાનો સૌથી ઓછો વસ્તી ધરાવતો દેશ છે, જેની વસ્તી ફક્ત ૧૨૦,૦૦૦ ની આસપાસ છે. ભારતમાં આટલી વસ્તીવાળા સેંકડો શહેરો હશે. દિલ્હી અને મુંબઈમાં આવા ઘણા વિસ્તારો હશે, પરંતુ તેમ છતાં, સેશેલ્સ ભારતની વિદેશ નીતિમાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે.
૨૦૧૫ પછી આ બીજી વખત છે જ્યારે પીએમ મોદી સેશેલ્સની મુલાકાત લઈ રહ્યા છે. વડા પ્રધાન સેશેલ્સના રાષ્ટ્રીય દિવસના સુવર્ણ જયંતિની ઉજવણી માટે પહોંચ્યા છે. તેઓ આ કાર્યક્રમમાં ખાસ મહેમાન છે. આ મુલાકાત દરમિયાન, પીએમ મોદી સેશેલ્સ સંસદને પણ સંબોધિત કરશે. તેઓ ત્યાં હાજર ભારતીય સમુદાયના સભ્યો સાથે પણ વાતચીત કરશે. સેશેલ્સ સાથે ભારતના સદીઓ જૂના સંબંધોની ચર્ચા કરતા પહેલા, તમારે એક રસપ્રદ તસવીર જોવી જોઈએ. પીએમ મોદી નેશનલ બોટનિકલ ગાર્ડનમાં કાચબાઓને ખવડાવતા જોવા મળ્યા હતા. આ કાચબાઓમાં, જોનાથન સૌથી જૂનો જાણીતો કાચબો હતો, જેની ઉંમર અંદાજે 194 વર્ષ છે. તેમનો જન્મ 1832 ની આસપાસ થયો હોવાનું માનવામાં આવે છે. ગિનિસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સ અનુસાર, જોનાથન વિશ્વનો સૌથી જૂનો જીવંત ભૂમિ પ્રાણી છે.
સેશેલ્સ એક વિશાળ ભારતીય ડાયસ્પોરાનું ઘર છે. આ નાના હિંદ મહાસાગર રાષ્ટ્ર સાથે ભારતનો સંબંધ લગભગ અઢીસો વર્ષ જૂનો છે. 1770 માં જ્યારે પ્રથમ કાયમી વસાહત સ્થાપિત થઈ, ત્યારે વાવેતર કામદારો તરીકે આવેલા 27 લોકોમાં પાંચ ભારતીયો હતા. ત્યારબાદ, 19મી સદીમાં બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન, બિહારના ભોજપુરી ભાષી પ્રદેશોના લોકો પણ અહીં સ્થાયી થવા લાગ્યા. 20મી સદીથી, તમિલનાડુ અને ગુજરાતના મોટી સંખ્યામાં ભારતીય વેપારીઓ અને મજૂરો સેશેલ્સમાં આવ્યા છે. પાંચ લોકોથી શરૂ થયેલી આ યાત્રા હવે ઘણી આગળ વધી ગઈ છે. હાલમાં, સેશેલ્સની વસ્તીમાં ભારતીય મૂળના લોકો 5% થી વધુ છે. ગયા વર્ષ સુધી સેશેલ્સના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે સેવા આપી ચૂકેલા વેવેલ રામકલાવન પણ ભારતીય મૂળના છે. બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી સંબંધો 50 વર્ષ પહેલાં, 1976 માં સ્થાપિત થયા થયા.
સેશેલ્સ એક નાનો દેશ હોઈ શકે છે, પરંતુ તે ભારતના સમુદ્રી દ્રષ્ટિકોણમાં એક મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર છે. તે હિંદ મહાસાગરમાં ભારતનો મુખ્ય સાથી છે. સેશેલ્સ દરિયાઈ આતંકવાદ અને ચાંચિયાગીરી સામે લડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તે હિંદ મહાસાગરમાં ચીનના વધતા પ્રભાવનો સામનો કરવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. આ જ કારણ છે કે, તેના નાના કદ હોવા છતાં, સેશેલ્સ ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ છે. ભારત અને સેશેલ્સ વચ્ચેના આ મજબૂત સંબંધો આવનારા સમયમાં બંને દેશો માટે આર્થિક અને સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ નવા દ્વાર ખોલશે તેવી પૂરી આશા છે.
વડાપ્રધાનની આ મુલાકાત બાદ બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ અને દરિયાઈ સુરક્ષા સહયોગ વધારવા માટે નવા કરારો થવાની સંભાવના છે.

(12:49 AM IST)