નવી દિલ્હી, તા. ૨૫ : ભારતમાં બિયર અને ઠંડાં પીણાંના પેકિંગ માટે વપરાતા એલ્યુમિનિયમના કેનની અછત સર્જાઈ છે. સ્થાનિક ઉત્પાદન મર્યાદિત હોવાથી અને મધ્યપૂર્વના યુદ્ધને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય પુરવઠો ખોરવાતાં ઉત્પાદકો મુશ્કેલી અનુભવી રહ્યા છે. સરકારે ગુણવત્તા પ્રમાણપત્રના નવા નિયમો અમલમાં મૂકવાની સમયમર્યાદા એપ્રિલ, ૨૦૨૭ સુધી લંબાવીને ઉદ્યોગને રાહત આપી છે.

દેશમાં બિયર અને ઠંડાં પીણાંનું ઉત્પાદન કરતી કંપનીઓ એલ્યુમિનિયમના કેનની અછતને કારણે મુશ્કેલીનો સામનો કરી રહી છે. ગ્રાહકોમાં કેનમાં પેક કરાયેલા પીણાંની માંગ વધી રહી છે, પરંતુ તેની સામે સ્થાનિક ઉત્પાદકોની ઉત્પાદનક્ષમતા પૂરતી નથી. મધ્યપૂર્વના યુદ્ધ અને એલ્યુમિનિયમના આંતરરાષ્ટ્રીય પુરવઠામાં વિક્ષેપને કારણે આ સમસ્યા વધુ ગંભીર બની છે.

બ્રુઅર્સ એસોસિયેશન ઓફ ઇન્ડિયાના મહાનિર્દેશક વિનોદ ગિરીના જણાવ્યા મુજબ, દેશમાં વધારાના આશરે ૬૦ કરોડ કેનનું ઉત્પાદન થવાની અપેક્ષા હતી, પરંતુ તેના લગભગ અડધા જેટલું જ વધારાનું ઉત્પાદન શક્ય બન્યું છે. બિયર અને ઠંડાં પીણાંના કુલ વેચાણમાં કેનના પેકિંગનો હિસ્સો છેલ્લા બે વર્ષમાં વધીને ૨૫ ટકાથી વધુ થયો છે.

કંપનીઓ યુનાઇટેડ આરબ અમીરાત, શ્રીલંકા અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના દેશોમાંથી ખાલી કેન આયાત કરવાના પ્રયાસો કરી રહી છે. જોકે, આયાતી કેન સ્થાનિક ઉત્પાદન કરતાં અંદાજે ૨૫થી ૩૦ ટકા મોંઘા પડે છે. નવી ઉત્પાદન લાઇન શરૂ કરવામાં પણ ઘણો સમય લાગતો હોવાથી તાત્કાલિક પુરવઠો વધારવો મુશ્કેલ બન્યો છે.

દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારે એલ્યુમિનિયમના પીણાંના કેન માટે ભારતીય માનક બ્યુરોના ફરજિયાત ગુણવત્તા પ્રમાણપત્રની સમયમર્યાદા લંબાવી છે. નવા નિયમ મુજબ મોટી અને મધ્યમ કંપનીઓ માટે ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૭, નાની કંપનીઓ માટે ૧ જુલાઈ, ૨૦૨૭ અને સૂક્ષ્મ એકમો માટે ૧ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૭થી પ્રમાણપત્ર ફરજિયાત બનશે.

ઉદ્યોગ સંગઠનના અગાઉના અંદાજ મુજબ, ૫૦૦ મિલીલીટરના કેનનો વાર્ષિક પુરવઠો માંગ કરતાં આશરે ૧૨થી ૧૩ કરોડ ઓછો હતો. આ સમસ્યા યથાવત રહે તો કંપનીઓના વેચાણની સાથે રાજ્ય સરકારોની આબકારી આવકને પણ અસર થઈ શકે છે.

જોકે, દેશભરના બજારોમાંથી બિયર સંપૂર્ણપણે ગાયબ થઈ ગઈ હોવાના દાવાને સમર્થન આપતા સત્તાવાર પુરાવા મળ્યા નથી. હાલનો મુખ્ય પ્રશ્ન કેનમાં પેકિંગ માટેના પુરવઠાનો છે. કંપનીઓ કાચની બોટલો સહિતના વૈકલ્પિક પેકિંગ દ્વારા વેચાણ ચાલુ રાખવાના પ્રયાસો કરી રહી છે.