નવી દિલ્હી : વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) ની 'ઇન્ટરનેશનલ એજન્સી ફોર રિસર્ચ ઓન કેન્સર' (IARC) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા એક નવા અને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સંશોધને વૈશ્વિક સ્તરે ચિંતાની લહેર દોડાવી દીધી છે. આજે પ્રતિષ્ઠિત મેડિકલ જર્નલ 'ધ લેન્સેટ ઓન્કોલોજી' માં પ્રકાશિત થયેલા આ અહેવાલ મુજબ, વર્ષ ૨૦૨૪માં દુનિયાભરમાં નોંધાયેલા કેન્સરના તમામ નવા કેસોમાંથી લગભગ ૧૨ ટકા કેસ વિવિધ પ્રકારના ચેપ (ઇન્ફેક્શન) ને કારણે થયા હોવાની પ્રબળ શક્યતા છે. આ ખુલાસો દર્શાવે છે કે જો સમયસર યોગ્ય પગલાં લેવામાં ન આવે, તો આ ચેપ ભવિષ્યમાં વધુ વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે.

પાંચ પ્રમુખ રોગકારક જીવાણુઓ બની રહ્યા છે કેન્સરનું મુખ્ય કારણ

આ અભ્યાસમાં કેન્સરના ૨૩ લાખ (૨.૩ મિલિયન) જેટલા કેસોને સીધા ચેપ સાથે જોડવામાં આવ્યા છે. આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે આમાંથી મોટાભાગના કેસ માત્ર પાંચ મુખ્ય રોગકારક જીવાણુઓ (પેથોજેન્સ) ને કારણે ફેલાયા છે. જેમાં હેલિકોબેક્ટર પાયલોરી / H. pylori (૭,૬૦,૦૦૦ કેસ), હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ / HPV (૭,૫૦,૦૦૦ કેસ), હેપેટાઇટિસ B (૩,૬૦,૦૦૦ કેસ), એપસ્ટીન-બાર વાયરસ (૨,૬૦,૦૦૦ કેસ) અને હેપેટાઇટિસ C (૧,૬૦,૦૦૦ કેસ) નો સમાવેશ થાય છે. સંશોધન સ્પષ્ટ કરે છે કે આ ખતરનાક ચેપ પેટ, યકૃત (લિવર), રક્ત અને સર્વાઇકલ (ગર્ભાશયના મુખનું) કેન્સર સહિત ૨૦થી વધુ અલગ-અલગ પ્રકારના કેન્સરને આમંત્રણ આપે છે.

વૈશ્વિક અસમાનતા અને ઓછી આવક ધરાવતા દેશો પર જોખમનું ઘાતક વાદળ

સંશોધનમાં ભૌગોલિક અસમાનતાઓ પણ સ્પષ્ટપણે જોવા મળી છે. ચેપને કારણે થતા કેન્સરના કુલ કેસોમાં એકલા પૂર્વ એશિયાનો હિસ્સો ૪૨ ટકા જેટલો છે, જ્યાં મુખ્યત્વે H. pylori અને હેપેટાઇટિસ B મુખ્ય કારણો તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, સબ-સહારન આફ્રિકામાં પણ આ પ્રમાણ ચિંતાજનક રીતે ઊંચું છે. ખાસ કરીને, ચેપ-સંબંધિત કેન્સરના ૭૦ ટકાથી વધુ કેસો ઓછી અને મધ્યમ આવક ધરાવતા વિકાસશીલ દેશોમાં નોંધાયા છે, જ્યાં આધુનિક સારવાર અને તબીબી સુવિધાઓ મર્યાદિત પ્રમાણમાં ઉપલબ્ધ છે.

સમયસર રસીકરણ અને તપાસ દ્વારા કેન્સરને અટકાવવું શક્ય

IARC ના નિષ્ણાતોના મતે, આ પ્રકારના કેન્સરને મોટા પ્રમાણમાં અટકાવી શકાય છે જો સમયસર યોગ્ય જાહેર આરોગ્યના પગલાં ભરવામાં આવે. HPV અને હેપેટાઇટિસ B માટે ઉપલબ્ધ રસીકરણ તેમજ H. pylori અને વાયરલ હેપેટાઇટિસ માટે નિયમિત તપાસ (સ્ક્રીનીંગ) અને સચોટ સારવાર આ રોગના ફેલાવાને રોકવામાં રામબાણ સાબિત થઈ શકે છે. જો કે, આરોગ્ય પ્રણાલીની મર્યાદાઓ અને જાગૃતિના અભાવને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે આ ઉપાયોનો પૂરતો ઉપયોગ થઈ રહ્યો નથી, જેને કારણે ભવિષ્યમાં રસીકરણ અને સંશોધનમાં વધુ રોકાણ કરવાની તાકીદની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.