નવી દિલ્હી : મે મહિનાનો અંત આવતાની સાથે જ સમગ્ર ભારતમાં સૂર્યનારાયણ આકરા પાણીએ થયા છે અને સવારના ૯ વાગ્યા પછી જ રસ્તાઓ પીગળેલા લોખંડ જેવા ધગધગતા દેખાઈ રહ્યા છે. સામાન્ય રીતે આને માત્ર ઋતુગત ફેરફાર માનવામાં આવતો હતો, પરંતુ વૈજ્ઞાનિકોના તાજેતરના અહેવાલે આ ભ્રમને તોડીને ભારે ચિંતા જગાવી છે. નિષ્ણાતોના મતે, ભારતમાં હવે 'સાયલન્ટ કિલર ઉનાળો' શરૂ થઈ ચૂક્યો છે, જે કોઈ પણ આડકતરા અવાજ વિના ગરમી અને ભેજના અત્યંત ખતરનાક મિશ્રણથી લાખો લોકોના સ્વાસ્થ્ય પર જીવલેણ હુમલો કરી રહ્યો છે. સૌથી ગંભીર બાબત એ છે કે હવે માત્ર દિવસનું જ નહીં, પરંતુ રાત્રિનું તાપમાન પણ નીચે નથી જઈ રહ્યું, જેના કારણે હોસ્પિટલોમાં ડિહાઇડ્રેશન, હીટ સ્ટ્રોક, ચક્કર અને હૃદય સંબંધિત બિમારીઓના કેસોમાં અભૂતપૂર્વ ઉછાળો આવ્યો છે.

આ 'સાયલન્ટ કિલર' માત્ર માનવ શરીરને જ નહીં, પરંતુ ભારતીય અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ સમાન કૃષિ ક્ષેત્રને પણ બાનમાં લઈ રહ્યો છે. જ્યારે તાપમાન સામાન્ય મર્યાદા કરતા સતત ઊંચું રહે છે, ત્યારે ઊભા પાક પર ભારે 'હીટ સ્ટ્રેસ' (ગરમીનો તણાવ) વધે છે, જેના કારણે છોડની જૈવિક પ્રક્રિયાઓ ખોરવાઈ જાય છે. ખેતરોમાં લહેરાતા પાકના પાંદડા પીળા પડી જવા, દાણા અકાળે સુકાઈ જવા અને છોડનો વિકાસ રૂંધાઈ જવો એ આ અદ્રશ્ય હત્યારાના પ્રારંભિક લક્ષણો છે. કૃષિ વૈજ્ઞાનિકોએ ચેતવણી આપી છે કે જો સમયસર ખેતરોમાં યોગ્ય સિંચાઈ અને વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓ દ્વારા જમીનનો ભેજ જાળવવામાં નહીં આવે, તો આગામી સમયમાં દેશના કુલ અનાજ ઉત્પાદનમાં મોટો ઘટાડો થઈ શકે છે.

અત્યાર સુધી રાજસ્થાન, દિલ્હી, ઉત્તર પ્રદેશ અને મધ્યપ્રદેશ જેવા રાજ્યોમાં પારો ૪૫ ડિગ્રીને વટાવી ચૂક્યો છે અને હવામાન વિભાગે અનેક શહેરોમાં રેડ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. વૈજ્ઞાનિકોએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં આગાહ કર્યા છે કે જો આ ગ્લોબલ વોર્મિંગ અને હીટ વેવનો સામનો કરવા માટે વહીવટી સ્તરે અને સામાન્ય નાગરિકો દ્વારા તાત્કાલિક કડક પગલાં લેવામાં નહીં આવે, તો નજીકના ભવિષ્યમાં ભારતના અનેક મેટ્રોપોલિટન શહેરો ગરમીના કારણે થતા મૃત્યુના સૌથી મોટા હોટસ્પોટ બની જશે. આ આબોહવા પરિવર્તન હવે માત્ર ચર્ચાનો વિષય નથી, પરંતુ દેશની સામે આવીને ઊભેલું સૌથી મોટું સંકટ છે જે માનવજીવન અને ખેતી બંનેને અંદરથી પોકળ બનાવી રહ્યું છે.