​મુંબઈ:બોલીવુડના દિગ્ગજ ગીતકાર અને કવિ ગુલઝાર દ્વારા પાંચ દાયકા પહેલા લખવામાં આવેલી એક અમર રચના આજે ભારતીય શિક્ષણ જગતમાં દૈનિક પ્રાર્થના તરીકે એક અભિન્ન હિસ્સો બની ગઈ છે. વર્ષ ૧૯૭૧માં રિલીઝ થયેલી હૃષિકેશ મુખર્જીની ક્લાસિક ફિલ્મ 'ગુડ્ડી'નું અત્યંત પ્રેરણાદાયી ગીત 'હમકો મન કી શક્તિ દેના' આજે પણ એટલું જ લોકપ્રિય છે જેટલું તે રિલીઝ સમયે હતું. આ ગીત આજે પણ દેશભરની અસંખ્ય શાળાઓમાં સવારની પ્રાર્થના સભામાં શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા એક સૂરે ગવાય છે, જે એક પીઢીથી બીજી પીઢી સુધી માનવીય મૂલ્યો પહોંચાડવાનું કાર્ય કરી રહ્યું છે.

​આ ગીતની ખાસિયત એ છે કે તે માત્ર એક ફિલ્મી ગીત નથી, પરંતુ એક પ્રાર્થના છે, જેમાં મનને શુદ્ધ રાખવાની, સત્યના માર્ગે ચાલવાની અને અન્યની સેવા કરવાની ભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ફિલ્મ 'ગુડ્ડી'માં અભિનેત્રી જયા બચ્ચન પર આ ગીત ફિલ્માવવામાં આવ્યું હતું. સ્ક્રીન પર જયા બચ્ચનનો નિર્દોષ અભિનય અને ગુલઝારના ગહન શબ્દોએ આ ગીતને એવી ઊંચાઈએ પહોંચાડ્યું કે તે દાયકાઓ પછી પણ લોકોના હૃદયમાં સ્થાન ધરાવે છે.

​સંગીતકાર વસંત દેસાઈના સંગીત નિર્દેશનમાં તૈયાર થયેલું આ ગીત તેની સાદગી અને આધ્યાત્મિક ગંભીરતાને કારણે શાળાના બાળકો માટે સૌથી પ્રિય પ્રાર્થના બની ગયું છે. ગુલઝારની કલમમાંથી નીકળેલા આ શબ્દો - 'હમકો મન કી શક્તિ દેના, મન વિજય કરેં, દૂસરો કી જય સે પહેલે, ખુદ કી જય કરેં' - વિદ્યાર્થીઓને આત્મ-વિશ્લેષણ અને નૈતિકતાનો પાઠ ભણાવે છે.

​આજે ૫૫ વર્ષ વીતી ગયા હોવા છતાં, આ ગીતની લોકપ્રિયતામાં જરાય ઘટાડો થયો નથી. ટેકનોલોજીના આજના યુગમાં પણ, જ્યારે શાળાઓમાં આધુનિક પ્રાર્થનાઓનું ચલણ વધ્યું છે, ત્યારે પણ 'ગુડ્ડી' ફિલ્મનું આ ગીત તેની પ્રાસંગિકતા જાળવી રાખવામાં સફળ રહ્યું છે. શિક્ષણવિદોનું માનવું છે કે, આ ગીત જે રીતે વિદ્યાર્થીઓમાં એકાગ્રતા અને સંવેદનશીલતા કેળવવામાં મદદરૂપ થાય છે, તે તેને આવનારા અનેક વર્ષો સુધી શાળાઓનું મનપસંદ પ્રાર્થના ગીત બનાવી રાખશે.