નવી દિલ્હી : કોંગ્રેસના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ સોનિયા ગાંધીના નવા સંસ્મરણો "બિલોંગિંગ: અ જર્ની ઓફ લવ"ના પ્રકાશનની જાહેરાત સાથે જ દેશના રાજકારણમાં એક નવો વિવાદ છેડાઈ ગયો છે. આ પુસ્તકમાં ઓપરેશન બ્લુ સ્ટાર, ૧૯૮૪ના શીખ વિરોધી રમખાણો, ૨૦૦૨ના ગુજરાત રમખાણો અને યુપીએ શાસનના વિવાદાસ્પદ પ્રકરણોનો વિગતવાર ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. ભાજપે આ અંશોના આધારે કોંગ્રેસ પક્ષ સામે પ્રશ્નો ઉઠાવી હુમલા શરૂ કર્યા છે, જ્યારે કોંગ્રેસના નેતાઓ પણ વળતો પ્રહાર કરી રહ્યા છે. આમ આદમી પાર્ટી (AAP) અને ભાજપ બંને તરફથી થઈ રહેલા તીખા આક્ષેપોને કારણે આ વિવાદ આગામી દિવસોમાં વધુ ઘેરો બનવાના એંધાણ દેખાઈ રહ્યા છે.

સોનિયા ગાંધીએ સંસ્મરણોમાં જણાવ્યું છે કે ૧૯૮૪માં સુવર્ણ મંદિર સામે સેનાની લશ્કરી કાર્યવાહી બાદ તત્કાલીન વડા પ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધી સુવર્ણ મંદિરના ફોટોગ્રાફ્સ અને વીડિયો જોઈને રડી પડ્યા હતા અને આ ઘટનાથી ભારે દુઃખી થયા હતા. પંજાબમાં શાંતિનો માર્ગ શોધવાના પ્રયાસો વચ્ચે ભિંડરાનવાલે અને તેમના સાથીઓએ ૧૫ ઓગસ્ટે અલગ દેશની માંગણી સાથે ખાલિસ્તાની ધ્વજ ફરકાવવાની યોજના બનાવી હતી, જેથી અનિચ્છાએ પણ તેમણે સેનાને આદેશ આપવો પડ્યો હતો. ૧૯૮૪ના શીખ વિરોધી રમખાણો રોકવામાં વિલંબ અંગે કોંગ્રેસનો બચાવ કરતા તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તત્કાલીન આર્મી ચીફે આસપાસના વિસ્તારમાં સૈનિકો તૈનાત ન કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. વધુમાં, ઇન્દિરા ગાંધીએ ધર્મના આધારે ભેદભાવ ન કરવાના સિદ્ધાંતને કારણે પોતાની સુરક્ષામાંથી શીખ કર્મચારીઓને દૂર કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

બીજી તરફ, ૨૦૦૨ના ગુજરાત રમખાણોનો ઉલ્લેખ કરતા સોનિયા ગાંધીએ લખ્યું છે કે તેઓ સર્વપક્ષીય પ્રતિનિધિમંડળ સાથે અમદાવાદમાં સ્થાપિત રાહત શિબિરોના પ્રવાસે હતા. તે દરમિયાન એક શિબિરમાં એક પિતા પોતાની બાળકીને હાથમાં પકડીને મદદ માટે કરૂણ આક્રંદ કરી રહ્યા હતા, જેમણે પોતાની દીકરી પર થયેલા અત્યાચારની દર્દનાક આપવીતી જણાવી હતી. આ વિનંતીઓ અને દ્રશ્યોએ તેમને ભારે સ્તબ્ધ કરી દીધા હતા. આ તમામ સંવેદનશીલ મુદ્દાઓને પુસ્તકમાં જે રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યા છે તેણે વિરોધ પક્ષોને કોંગ્રેસને ઘેરવાનો નવો મુદ્દો પૂરો પાડ્યો છે.

આ સંસ્મરણોમાં કરાયેલા ખુલાસા આગામી સમયમાં રમાનારી વિવિધ રાજ્યોની વિધાનસભા ચૂંટણીઓમાં પણ મોટા રાજકીય રોટલા શેકવાનું માધ્યમ બની શકે છે. ભાજપ આ અહેવાલોને આધારે કોંગ્રેસની ભૂતકાળની નીતિઓ અને નિષ્ફળતાઓને જનતા સમક્ષ લાવીને પ્રહારો તેજ કરશે. બીજી તરફ, કોંગ્રેસ પક્ષ પોતાના નેતાઓના નિર્ણયો અને ઐતિહાસિક સંદર્ભોનો બચાવ કરવા માટે આક્રમક વ્યૂહરચના અપનાવશે, જેના કારણે દેશના રાજકીય મંચ પર આ બાબતે લાંબા સમય સુધી આક્ષેપ-પ્રતિઆક્ષેપનો દોર ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે.