નવી દિલ્હી : કોંગ્રેસ પાર્ટીના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ સોનિયા ગાંધીના સંસ્મરણો અને તાજેતરના નિવેદનો સામે આવ્યા બાદ દેશના રાજકીય વર્તુળોમાં ૨૦૦૨ના ગુજરાત રમખાણો જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દે ફરી એકવાર મોટો વિવાદ છેડાઈ ગયો છે. મીડિયા અહેવાલો મુજબ, સોનિયા ગાંધીએ પોતાના ભૂતકાળના રાજકીય અનુભવો વ્યક્ત કરતી વખતે ૨૦૦૨ની હિંસા માટે રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) અને બજરંગ દળ જેવા સંગઠનોને સીધા દોષી ઠેરવી સનસનાટી મચાવી દીધી છે. તેમના આ આકરા પ્રહારો બાદ ભારતીય જનતા પાર્ટી અને સંઘ પરિવારના વરિષ્ઠ નેતાઓ તરફથી આક્રમક પ્રતિક્રિયાઓ સામે આવી છે અને આ આરોપોને પાયાવિહોણા તથા બદનામ કરવાનું કાવતરું ગણાવવામાં આવ્યા છે.

સોનિયા ગાંધીએ પોતાના નિવેદનોમાં જણાવ્યું છે કે તે સમયગાળા દરમિયાન રાજ્યમાં ભયાનક હિંસા પાછળ વૈચારિક નફરત ફેલાવતા સંગઠનોનો મોટો હાથ હતો અને ધ્રુવીકરણની રાજનીતિને પ્રોત્સાહન આપી સમાજનું માળખું તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું. બીજી તરફ, ભાજપે પત્રકાર પરિષદ યોજીને કોંગ્રેસ પર જોરદાર વળતો પ્રહાર કરતા જણાવ્યું છે કે પક્ષ પાસે કોઈ વિકાસ એજન્ડા બાકી ન હોવાથી તે જૂના અને નિષ્ક્રિય મુદ્દાઓ ઉછાળી રહ્યું છે. ભાજપ નેતાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું કે સર્વોચ્ચ અદાલત અને ખાસ તપાસ ટીમો (SITs) એ તમામ કેસોની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરીને સત્ય સ્થાપિત કરી દીધું હોવા છતાં કોંગ્રેસ માત્ર પોતાના અસ્તિત્વ માટે રાષ્ટ્રવાદી સંગઠનો પર ખોટા આરોપો લગાવી તુષ્ટિકરણનું રાજકારણ કરી રહી છે.

રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે આ પ્રકારના નિવેદનો દેશમાં વૈચારિક ધ્રુવીકરણની ઊંડાઈ દર્શાવે છે, જ્યાં ચૂંટણી કે રાજકીય પરિવર્તન વખતે જૂના મુદ્દાઓ મુખ્ય ધારામાં આવી જાય છે. આધુનિક સોશિયલ મીડિયા અને ડિજિટલ યુગમાં આવા વિવાદાસ્પદ નિવેદનો અને તેના ખંડન મિનિટોમાં વાયરલ થઈ રહ્યા છે. જ્યારે કોંગ્રેસ સમર્થકો આ મુદ્દા દ્વારા પોતાની ધર્મનિરપેક્ષ છબી મજબૂત કરવા મથી રહ્યા છે, ત્યારે ભાજપ તેને હિન્દુત્વ અને રાષ્ટ્રવાદ સામેનું કાવતરું ગણાવી કાર્યકરોને એકત્ર કરી રહ્યું છે, જેના લીધે મોંઘવારી અને બેરોજગારી જેવા મૂળભૂત પ્રશ્નો પાછળ ધકેલાઈ ગયા છે.

બે દાયકા જૂના આ વિવાદનું પુનરાવર્તન આગામી ચૂંટણીઓમાં એક મહત્વપૂર્ણ રાજકીય હથિયાર બની રહે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે. ભાજપ દ્વારા કોર્ટના આખરી નિર્ણયો અને મુક્ત થયેલા અહેવાલોને જનતા સમક્ષ મૂકી કોંગ્રેસને ઘેરવાની વ્યૂહરચના વધુ આક્રમક બનાવવામાં આવશે. જ્યારે બીજી તરફ કોંગ્રેસ પક્ષ પોતાના વૈચારિક કાર્યસૂચિ પર અડીખમ રહીને આ પ્રહારો ચાલુ રાખશે, જેથી આવનારા દિવસોમાં બંને મુખ્ય રાજકીય પક્ષો વચ્ચે વાકયુદ્ધ અને આક્ષેપ-પ્રતિઆક્ષેપનો દોર વધુ તીવ્ર બનશે.