​નવી દિલ્હી: ભારતમાં નવા મતદારો તરીકે નોંધણી કરાવવા માંગતા યુવાનો માટે ચૂંટણી પંચે નિયમોમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કર્યા છે. હવેથી, વોટર લિસ્ટમાં પોતાનું નામ જોડાવવા માટે ઉમેદવારોએ ઓનલાઇન ફોર્મ-6 ભરતી વખતે તેમના પરિવારની વિગતો આપવી પડશે. આ ફેરફાર હેઠળ, અરજદારે દર્શાવવું પડશે કે તેમના માતા-પિતા અથવા દાદા-દાદીનું નામ અગાઉની 'સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન' (SIR) મતદાર યાદીમાં હતું કે કેમ.

​ફોર્મમાં નવા કૉલમનો ઉમેરો

ચૂંટણી પંચના ECINRT પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ ઓનલાઇન ફોર્મ-6માં 'J' અને 'K' નામના નવા સેક્શન ઉમેરવામાં આવ્યા છે. આ વિભાગોમાં અરજદાર પાસેથી તેમના પરિવારના સભ્યોના સરકારી ડેટાની વિગતો માંગવામાં આવી છે. અત્યાર સુધી આ ફેરફાર માત્ર ઓનલાઇન ફોર્મમાં જ જોવા મળી રહ્યો છે, જ્યારે વેબસાઇટ પરથી ડાઉનલોડ કરી શકાતી ફોર્મની હાર્ડ કોપીમાં આ વિકલ્પ હજુ ઉપલબ્ધ નથી.

​ત્રણ વિકલ્પોની વ્યવસ્થા

નવા નિયમ મુજબ, અરજદારે નીચેના ત્રણમાંથી કોઈ એક વિકલ્પ પસંદ કરવાનો રહેશે:

૧. મારું નામ અગાઉની SIR મતદાર યાદીમાં પહેલેથી જ નોંધાયેલું છે.

૨. મારા માતા-પિતા અથવા દાદા-દાદીનું નામ અગાઉની SIR મતદાર યાદીમાં હતું.

૩. મારું કે મારા પરિવારના સભ્યોનું નામ અગાઉની SIR મતદાર યાદીમાં નહોતું.

​જો અરજદાર પ્રથમ કે બીજો વિકલ્પ પસંદ કરે છે, તો તેમને સંબંધિત વિધાનસભા ક્ષેત્ર, મતદાન કેન્દ્ર અને મતદાર યાદીના સીરીયલ નંબર જેવી વિગતો પણ આપવી પડશે. જોકે, ત્રીજો વિકલ્પ પસંદ કરવા પર હાલ કોઈ વધારાની વિગતો માંગવામાં આવતી નથી. આ કૉલમ ભરવો ફરજિયાત છે કે કેમ તે અંગે હજુ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી નથી.

​નિયમોમાં ફેરફારને લઈને ચર્ચાઓ

ચૂંટણી પંચ દ્વારા કરાયેલા આ ફેરફારને લઈને કાયદાકીય નિષ્ણાતોમાં પણ ચર્ચા જાગી છે. કેટલાક અધિકારીઓનું માનવું છે કે ફોર્મમાં આવા ફેરફાર કરવા માટે કાયદા મંત્રાલયનું નોટિફિકેશન જરૂરી છે, કારણ કે પંચ પોતાની મરજીથી ફોર્મમાં ફેરફાર કરી શકતું નથી. રિપ્રેઝન્ટેશન ઓફ ધ પીપલ એક્ટ-1950 ની કલમ 28 હેઠળ નિયમો બદલવાની સત્તા કેન્દ્ર સરકાર પાસે છે.

​નોંધનીય છે કે, દેશના દસ રાજ્યોમાં તાજેતરમાં હાથ ધરવામાં આવેલી SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન લાખો લોકોના નામ યાદીમાંથી દૂર થયા છે. પશ્ચિમ બંગાળ જેવા રાજ્યોમાં આ પ્રક્રિયા ખૂબ જ વિવાદાસ્પદ રહી હતી, જ્યાં લાખો મતદારો મતદાન પ્રક્રિયાથી વંચિત રહ્યા હતા. આ નવા ફેરફારો બાદ હવે એ સ્પષ્ટ નથી કે જેમના પરિવારનું નામ અગાઉ યાદીમાં નહોતું, તેમની નોંધણી પ્રક્રિયા કેવી રીતે આગળ વધશે. હાલ આ નિયમો તે રાજ્યોના પોર્ટલ પર લાગુ છે જ્યાં 2025-26 દરમિયાન SIR પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી છે.