<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Friday, 23rd October 2026

દર્દીઓ પાસેથી વધુ પૈસા વસૂલતી હોસ્‍પિટલો સામે કડક કાર્યવાહી કરાશે

સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટને કાર્યવાહીની ખાતરી આપી : કેન્‍દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સ્‍વીકાર્યું છે કે હોસ્‍પિટલો દર્દીઓ પાસેથી દવાઓ અને વપરાશની વસ્‍તુઓ પર વધુ MRP વસૂલ કરી રહી છે

દર્દીઓ પાસેથી વધુ પૈસા વસૂલતી હોસ્‍પિટલો સામે કડક કાર્યવાહી કરાશે સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટને કાર્યવાહીની ખાતરી આપી. એ કોઈ રહસ્‍ય નથી કે દેશભરની હોસ્‍પિટલોમાંથી દર્દીઓ પાસેથી ખંડણી લેવામાં આવે છે, પછી ભલે તે પરીક્ષણો, સર્જરી અને દવાઓ માટે હોય. દરમિયાન, કેન્‍દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સ્‍વીકાર્યું છે કે હોસ્‍પિટલો દર્દીઓ પાસેથી દવાઓ અને ઉપભોગ્‍ય વસ્‍તુઓ માટે વધુ પ્‍ય્‍ભ્‍ વસૂલવામાં ગેરરીતિ કરે છે. રસાયણ અને ખાતર મંત્રાલયે એક સોગંદનામામાં જણાવ્‍યું હતું કે સરકાર સમસ્‍યાથી વાકેફ છે, તેની તપાસ કરી રહી છે અને તમામ હિસ્‍સેદારો સાથે પરામર્શ કરીને યોગ્‍ય પગલાં લઈ રહી છે.

એ કોઈ રહસ્‍ય નથી કે દેશભરની હોસ્‍પિટલોમાંથી દર્દીઓ પાસેથી ખંડણી લેવામાં આવે છે, પછી ભલે તે પરીક્ષણો, સર્જરી અને દવાઓ માટે હોય. દરમિયાન, કેન્‍દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સ્‍વીકાર્યું છે કે હોસ્‍પિટલો દર્દીઓ પાસેથી દવાઓ અને ઉપભોગ્‍ય વસ્‍તુઓ માટે વધુ MRP વસૂલવામાં ગેરરીતિ કરે છે.

રસાયણ અને ખાતર મંત્રાલયે એક સોગંદનામામાં જણાવ્‍યું હતું કે સરકાર સમસ્‍યાથી વાકેફ છે, તેની તપાસ કરી રહી છે અને તમામ હિસ્‍સેદારો સાથે પરામર્શ કરીને યોગ્‍ય પગલાં લઈ રહી છે.

બધી દવાઓ અને તબીબી ઉપભોગ્‍ય વસ્‍તુઓની કિમતો પર મર્યાદા મૂકવાના મુદ્દા પર દાખલ કરાયેલા સોગંદનામામાં, સરકારે જણાવ્‍યું હતું કે હોસ્‍પિટલોની તુલનામાં દર્દીઓની સોદાબાજીની સ્‍થિતિ ખૂબ જ નબળી હોય છે, જેના કારણે વિવિધ ગેરરીતિઓ થાય છે. ભારતમાં એવી કંપનીઓ છે જે સસ્‍તી દવાઓનું ઉત્‍પાદન કરે છે, પરંતુ અહીં દર્દીઓને ઉત્‍પાદન કિમત કરતાં ઘણી વધારે કિમત ચૂકવવી પડે છે.

સોગંદનામામાં જણાવાયું છે કે ભારતીય દવા બજાર ખૂબ જ સ્‍પર્ધાત્‍મક છે, દરેક સેગમેન્‍ટમાં મોટી સંખ્‍યામાં કંપનીઓ છે, જેના પરિણામે વિશ્વના કેટલાક સૌથી ઓછા ભાવ મળે છે. સામાન્‍ય રીતે, જ્‍યાં સ્‍પર્ધા હોય છે, ત્‍યાં ભાવ નિયંત્રણ જરૂરી નથી. જોકે, આરોગ્‍યસંભાળ અને દવાઓમાં, દર્દીઓ અને ફાર્મસીઓ, હોસ્‍પિટલો અને ડોકટરો વચ્‍ચે માહિતી અને સોદાબાજી શક્‍તિમાં અસમાનતા છે.

સરકારે જણાવ્‍યું હતું કે હોસ્‍પિટલો એવા ઉત્‍પાદકો પાસેથી દવાઓ ખરીદે છે જે સૌથી વધુ ટ્રેડ માર્જિન આપે છે અને પછી દર્દીઓને પ્‍ય્‍ભ્‍ પર વેચે છે. કેન્‍સર વિરોધી દવાઓ પર માર્જિન ૧૭૦% થી ૭૦૦% કે તેથી વધુ હોય છે. ઉપભોક્‍તા વસ્‍તુઓ પર પણ ૧૦૦% થી ૧૦૦૦% કે તેથી વધુ માર્જિન સામાન્‍ય છે. હોસ્‍પિટલો વધુ MRP અને માર્જિન સાથે સામગ્રી ખરીદવાનું પસંદ કરે છે.

સરકારે જણાવ્‍યું હતું કે તેણે ૯૩૫ શેડ્‍યુલ્‍ડ ફોર્મ્‍યુલેશનના મહત્તમ ભાવ અને ૩,૮૮૧ નવી દવાઓના છૂટક ભાવ નક્કી કર્યા છે. ડો. સંજય કુલશ્રેષ્ઠ દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીના જવાબમાં આ સોગંદનામું દાખલ કરવામાં આવ્‍યું હતું, જેમાં નીતિ આયોગના અહેવાલ અને ભૂતપૂર્વ આરોગ્‍ય પ્રધાન હર્ષવર્ધનના ૨૦૨૦ના નિવેદનનો ઉલ્‍લેખ કરવામાં આવ્‍યો હતો કે આરોગ્‍ય સંભાળ ખર્ચ દર વર્ષે આશરે ૬ કરોડ પરિવારોને ગરીબી રેખા નીચે ધકેલી દે છે

(10:11 AM IST)