નવી દિલ્હી, તા. 16: પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ પહેલા વહીવટીતંત્રમાં મચાવેલા 'ભૂકંપ' સમાન બદલીઓ સામે સુપ્રીમ કોર્ટે આજે મહત્વનો ચુકાદો આપ્યો છે. ભારતીય ચૂંટણી પંચ (ECI) દ્વારા રાજ્યના મુખ્ય સચિવ, ડીજીપી અને અન્ય ૧,૧૦૦ જેટલા વરિષ્ઠ અધિકારીઓની સામૂહિક બદલીના આદેશને પડકારતી અરજી કોર્ટે ફગાવી દીધી છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું કે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા લાવવા માટે આવી કાર્યવાહી નવી નથી.
"આ દરેક જગ્યાએ થાય છે": CJI ની ટિપ્પણી
સુનાવણી દરમિયાન CJI સૂર્યકાંતે ટિપ્પણી કરતા કહ્યું કે, "આવી બદલીઓ દરેક જગ્યાએ થાય છે અને આ કંઈ પહેલી વાર નથી. ચૂંટણીઓ મુક્ત અને ન્યાયી રીતે યોજાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે ચૂંટણી પંચ પાસે કડક વલણ અપનાવવાની સત્તા છે." કોર્ટે કલકત્તા હાઈકોર્ટના તે આદેશને બહાલ રાખ્યો હતો જેમાં બદલીઓમાં દખલ કરવાની ના પાડવામાં આવી હતી.
સંઘવાદ અને પરામર્શનો મુદ્દો
અરજદાર એડવોકેટ અર્કા કુમાર નાગ અને વરિષ્ઠ વકીલ કલ્યાણ બેનર્જીએ દલીલ કરી હતી કે ચૂંટણી પંચે રાજ્ય સરકાર સાથે પરામર્શ કર્યા વિના રાતોરાત આટલા મોટા પાયે અધિકારીઓને ખસેડ્યા છે, જે સંઘવાદના સિદ્ધાંતોનું ઉલ્લંઘન છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે બંગાળના IPS અધિકારીઓને છેક તમિલનાડુ અને કેરળ જેવા રાજ્યોમાં નિરીક્ષક તરીકે મોકલી દેવાયા છે. જોકે, કોર્ટે નોંધ્યું કે પરામર્શ ન કરવા અંગેનો 'કાનૂની પ્રશ્ન' મહત્વનો છે, પરંતુ અત્યારે ચૂંટણીના તબક્કે તેમાં હસ્તક્ષેપ કરવો યોગ્ય નથી.
વિશ્વાસની ખોટ પર ચિંતા
ન્યાયાધીશોએ ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે આ દેશનું દુર્ભાગ્ય છે કે રાજ્યના અધિકારીઓ પર ચૂંટણી પંચને વિશ્વાસ નથી અને રાજ્ય સરકારને પંચ પર વિશ્વાસ નથી. CJI એ વધુમાં ઉમેર્યું કે, "જ્યારે વિશ્વાસની ખોટ વધે છે, ત્યારે જ બહારથી નિરીક્ષકો બોલાવવાની જરૂર પડે છે અને તે જ આદર્શ સ્થિતિ છે."
આગામી દિવસોમાં શું?
સુપ્રીમ કોર્ટે કાયદાના પ્રશ્નને ખુલ્લો રાખીને અરજીનો નિકાલ કર્યો છે, જેનો અર્થ છે કે ભવિષ્યમાં રાજ્ય સરકાર સાથે પરામર્શ કર્યા વિના બદલી કરવાની પંચની સત્તા પર વિગતવાર ચર્ચા થઈ શકે છે. પરંતુ હાલમાં, બંગાળ ચૂંટણીનું સંચાલન ચૂંટણી પંચ દ્વારા નિયુક્ત કરાયેલા નવા અધિકારીઓના હાથમાં જ રહેશે.
કોર્ટની મહત્વની વાત: "ચૂંટણી પંચને મુક્ત અને ન્યાયી ચૂંટણીઓ યોજવા માટે કાયદાકીય મર્યાદામાં રહીને કડક નિર્ણય લેવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર છે."