નવી દિલ્હી, તા. 25 મે, 2026 રખડતા કૂતરાઓના ઈચ્છામૃત્યુના મુદ્દે દેશભરમાં ચાલી રહેલી ગરમાગરમી વચ્ચે આજે સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહત્વનો નિર્ણય સંભળાવ્યો છે. 'Animals Are People Too' નામની એક NGO દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર સુનાવણી કરવાનો ઈનકાર કરતા જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ અને જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાની ખંડપીઠે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે, કોઈ નેતા કે મુખ્યમંત્રીના જાહેર નિવેદનને આધારે કોર્ટ પોતાના આદેશો બદલી શકે નહીં.
ખોટું અર્થઘટન કરી કૂતરાઓની હત્યા કરાતી હોવાનો આક્ષેપ
NGO દ્વારા કરવામાં આવેલી અરજીમાં એવી ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી કે સુપ્રીમ કોર્ટે હડકાયેલા, અસાધ્ય બીમાર અને ખતરનાક કૂતરાઓ માટે જે ઈચ્છામૃત્યુની મર્યાદિત મંજૂરી આપી હતી, તેનો ઉપયોગ સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ દ્વારા રખડતા કૂતરાઓને "આડેધડ મારવા" માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે. અરજદારે પંજાબના મુખ્યમંત્રી ભગવંત માનના નિવેદન અને ખાલસા કોલેજમાં કૂતરાઓને દૂર કરવાની ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરી જણાવ્યું હતું કે, કાયદાની આડમાં આ ક્રૂરતા આચરવામાં આવી રહી છે.
કોર્ટની કડક ટકોર: "અમે અમારી વાત બદલીશું નહીં"
સુનાવણી દરમિયાન જ્યારે વકીલે મુખ્યમંત્રીના ટ્વીટ અને નિવેદનનો ઉલ્લેખ કર્યો, ત્યારે ન્યાયાધીશ નાથે લાલ આંખ કરતા કહ્યું, "જો મુખ્યમંત્રી નિવેદન આપે છે, તો શું તેનો અર્થ એ કે આપણે અમારો આદેશ બદલવાની જરૂર છે?" કોર્ટે NGO ને આ મામલે પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટમાં જવા સૂચના આપી હતી, કારણ કે હાઈકોર્ટ આ સમગ્ર મામલાની દેખરેખ રાખી રહી છે.
શું છે કોર્ટનો અગાઉનો આદેશ?
સુપ્રીમ કોર્ટે ગયા ૧૯ મેના રોજ આપેલા આદેશમાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, જે વિસ્તારોમાં રખડતા કૂતરાઓની વસ્તી જોખમી રીતે વધી ગઈ છે અને જ્યાં લોકોની સુરક્ષા જોખમમાં છે, ત્યાં જ યોગ્ય પ્રોટોકોલ સાથે પગલાં લઈ શકાય છે. આ નિયમો 'પ્રાણી જન્મ નિયંત્રણ (ABC) નિયમો, 2023' મુજબના હોવા જોઈએ, જેમાં લાયક પશુચિકિત્સક દ્વારા મૂલ્યાંકન કર્યા પછી જ ઈચ્છામૃત્યુ જેવો આકરો નિર્ણય લઈ શકાય છે.
NGO ની માંગ અને ભવિષ્યના પડકારો
NGO ઈચ્છે છે કે કોર્ટ સ્પષ્ટ કરે કે કોઈપણ કૂતરાને મનસ્વી રીતે "આક્રમક" લેબલ ન લગાવી શકાય. તેમણે માંગ કરી છે કે આવા નિર્ણય માટે સરકારી પશુ ચિકિત્સક, એનજીઓના પ્રતિનિધિ અને સ્થાનિક સત્તાવાળાઓની એક ખાસ સમિતિની રચના થવી જોઈએ.
શેરીઓમાં કૂતરાઓને ખવડાવવા પર પ્રતિબંધ અને તેમના સ્થળાંતરના આદેશો બાદ, હવે ઈચ્છામૃત્યુના આદેશના અમલીકરણને લઈને જે વિવાદ ઉભો થયો છે, તે પ્રાણી કલ્યાણ અને માનવ સુરક્ષા વચ્ચેના સંઘર્ષને વધુ ગંભીર બનાવી રહ્યો છે.