નવી દિલ્હી, જૂન ૨૦૨૬ : ભારતમાં નોકરી કરતા મધ્યમ વર્ગના  કર્મચારીઓ માટે એમ્પ્લોઇઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ (EPF) હંમેશાથી લાંબા ગાળાના રોકાણ અને નિવૃત્તિના આયોજન માટેનું એક અત્યંત લોકપ્રિય અને વિશ્વસનીય સાધન રહ્યું છે. પર્સનલ ફાઇનાન્સના તાજેતરના વિશ્લેષણ મુજબ, ઈપીએફ પર મળતું વ્યાજ માત્ર આકર્ષક નથી, પરંતુ તેની સાથે સંકળાયેલા ટેક્સ બેનિફિટ્સ (કરમુક્તિના લાભો) રોકાણકારના વાસ્તવિક કે અસરકારક વળતર (Effective Return)માં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે. જે કર્મચારીઓ ઊંચા ટેક્સ બ્રેકેટમાં આવે છે તેમના માટે પીએફનું રોકાણ અન્ય સાધનો કરતા ઘણું વધારે ફાયદાકારક સાબિત થાય છે.
ઈપીએફમાં રોકાણ કરવાનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તે આવકવેરાની દ્રષ્ટિએ 'EEE' એટલે કે એક્ઝેમ્પટ-એક્ઝેમ્પટ-એક્ઝેમ્પટ (Exempt-Exempt-Exempt) કેટેગરીમાં આવે છે. આ અંતર્ગત, કર્મચારી દ્વારા કરવામાં આવતા વાર્ષિક રોકાણ પર આવકવેરાની કલમ ૮૦સી હેઠળ છૂટ મળે છે. ત્યારબાદ, આ જમા રકમ પર દર વર્ષે મળતું વ્યાજ પણ સંપૂર્ણપણે કરમુક્ત હોય છે અને જ્યારે કર્મચારી નિવૃત્તિ સમયે અથવા નોકરી બદલતી વખતે આ રકમ ઉપાડે છે, ત્યારે તે મેચ્યોરિટીની રકમ પર પણ કોઈ ટેક્સ ચૂકવવો પડતો નથી.
નાણાકીય નિષ્ણાતોના ગણિત મુજબ, જો કોઈ કર્મચારી ૩૦ ટકાના સર્વોચ્ચ ટેક્સ સ્લેબમાં આવતો હોય અને તેને ઈપીએફ પર ૮.૨૫ ટકાની આસપાસ વ્યાજ મળતું હોય, તો ટેક્સ બચતને ધ્યાનમાં લેતા તેનું અસરકારક વળતર વાસ્તવમાં ૧૧ ટકા કરતા પણ વધુ થઈ જાય છે. જો આ જ નાણાં કોઈ સામાન્ય ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) કે અન્ય ટેક્સેબલ બોન્ડમાં રોકવામાં આવ્યા હોય, તો ટેક્સ કપાત બાદ હાથમાં આવતું વળતર ઘણું ઓછું થઈ જાય છે. આથી જ પીએફ એ સંપત્તિના સર્જન માટેનું અમોઘ શસ્ત્ર છે.
જોકે, સરકારના નિયમો મુજબ વાર્ષિક રૂ. ૨.૫ લાખથી વધુના કર્મચારીના પોતાના ફાળો (Employee Contribution) પર મળતું વ્યાજ ચોક્કસ સંજોગોમાં ટેક્સના દાયરામાં આવે છે. પરંતુ આ મર્યાદા પણ સામાન્ય પગારદાર વર્ગ માટે ઘણી મોટી છે. આ સિવાય, પીએફ ખાતામાં કમ્પાઉન્ડિંગ (વ્યાજ પર વ્યાજ)ની શક્તિ લાંબા ગાળે કામ કરે છે, જેના લીધે નોકરીના ૨૦ કે ૨૫ વર્ષ પૂરા થતા સુધીમાં રોકાણકારો પાસે એક બહુ મોટું અને મસમોટું ફંડ એકત્રિત થઈ જાય છે.
પર્સનલ ફાઇનાન્સના એક્સપર્ટ્સ કર્મચારીઓને સલાહ આપે છે કે તેઓએ પોતાના પીએફ ખાતામાંથી બિનજરૂરી એડવાન્સ ઉપાડ કરવાનું ટાળવું જોઈએ. નોકરી બદલતી વખતે પીએફની રકમ ઉપાડી લેવાને બદલે તેને નવા ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવી વધુ હિતાવહ છે, જેથી કરીને ટેક્સ ફ્રી કમ્પાઉન્ડિંગનો અવિરત લાભ મળતો રહે. આમ, ટેક્સ પ્લાનિંગ અને નિવૃત્તિ ભંડોળ બંને મોરચે ઈપીએફ એ દરેક પગારદાર વ્યક્તિના પોર્ટફોલિયોનો મુખ્ય હિસ્સો હોવો જ જોઈએ.