નવી દિલ્હી, તા.૩૦: શું તમે પણ દર વર્ષની જેમ આ વખતે પણ એવું જ ધારીને બેઠા છો કે ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવાની છેલ્લી તારીખ ૩૧ જુલાઈ જ છે? જો હા, તો તમારે થોભવાની અને તમારા ટેક્સ પ્લાનિંગને ફરીથી ચેક કરવાની જરૂર છે. કેન્દ્ર સરકારે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨ base-૨૬ (આકારણી વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭) માટે ITR ફાઇલ કરવાની છેલ્લી તારીખોના માળખામાં મોટા અને મહત્વના ફેરફારો કર્યા છે. હવે તમામ કરદાતાઓ માટે એકસરખી અંતિમ તારીખ નહીં રહે, પરંતુ તમે કયું ITR ફોર્મ ભરો છો તેના આધારે સમયમર્યાદા નક્કી થશે.

પગારદારો માટે કોઈ ફેરફાર નહીં: ૩૧ જુલાઈ જ અંતિમ તારીખ

જો તમે નોકરીયાત વર્ગ (પગારદાર કર્મચારી) છો અથવા પેન્શનર છો, અને તમારી આવક મુખ્યત્વે પગાર, વ્યાજ, કેપિટલ ગેઈન કે એકાદ પ્રોપર્ટીમાંથી થાય છે, તો તમારા માટે નિયમ જૂનો જ છે. ITR-૧ અને ITR-૨ ફાઇલ કરનારા કરદાતાઓએ ૩૧ જુલાઈ, ૨૦૨૬ સુધીમાં જ પોતાનું રિટર્ન ફાઇલ કરી દેવાનું રહેશે.

ફ્રીલાન્સર્સ અને નાના વેપારીઓને લોટરી: ૩૧ ઓગસ્ટ સુધીની છૂટ

સરકારે આ વખતે બિઝનેસ અથવા પ્રોફેશનલ આવક ધરાવતા કરદાતાઓને મોટી રાહત આપી છે. ટેક્સ ઓડિટની મર્યાદામાં ન આવતા હોય તેવા નાના વેપારીઓ, ફ્રીલાન્સર્સ, ડોકટરો, વકીલો અને કન્સલ્ટન્ટ્સ (જેઓ ITR-૩ અને ITR-૪ ફાઇલ કરે છે) હવે આરામથી ૩૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ સુધી પોતાનું રિટર્ન ભરી શકશે. જ્યારે જે વ્યવસાયો માટે ટેક્સ ઓડિટ ફરજિયાત છે, તેમના માટે છેલ્લી તારીખ ૩૧ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ નક્કી કરવામાં આવી છે.

ભૂલો સુધારવા માટે હવે મળશે બમણો સમય!

આ વર્ષનો બીજો સૌથી મોટો અને કરદાતાલક્ષી ફેરફાર ‘સુધારેલા રિટર્ન’ (Revised ITR) ને લઈને છે. અગાઉ જો ફોર્મ ૨૬AS કે AIS (એન્યુઅલ ઇન્ફોર્મેશન સ્ટેટમેન્ટ) માં કોઈ વિસંગતતા રહી ગઈ હોય કે રિટર્નમાં કોઈ ભૂલ થઈ ગઈ હોય, તો તેને સુધારવા માટે ૩૧ ડિસેમ્બર સુધીનો જ સમય મળતો હતો. પરંતુ હવે આ સમયમર્યાદા લંબાવીને સીધી ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૭ કરી દેવામાં આવી છે.

ડેડલાઇન ચૂકી ગયા તો શું? થશે આ મોટું નુકસાન

રૂ. ૫,૦૦૦ સુધીની લેટ ફી: જો તમે નિયત તારીખ સુધીમાં ITR ફાઇલ નહીં કરો, તો તમે ૩૧ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૬ સુધી વિલંબિત રિટર્ન (Belated ITR) ભરી શકશો, પરંતુ આવકવેરાની કલમ ૨૩૪F હેઠળ રૂ. ૫,૦૦૦ ની લેટ ફી ચૂકવવી પડશે. જો તમારી કુલ આવક રૂ. ૫ લાખથી ઓછી હશે, તો આ દંડ રૂ. ૧,૦૦૦ રહેશે.

લેટ ફી ઉપરાંત મોડું રિટર્ન ભરવાથી કરદાતાઓ જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા (Old Tax Regime) પસંદ કરવાનો હક્ક ગુમાવી શકે છે અને ચાલુ વર્ષના બિઝનેસ લોસ (નુકસાન) ને આગામી વર્ષોમાં કેરી ફોરવર્ડ (આગળ ખેંચી જવાનો) નો વિકલ્પ પણ હાથમાંથી નીકળી જશે. તેથી, મુશ્કેલીઓથી બચવા માટે તમારી સાચી છેલ્લી તારીખ જાણીને સમયસર ટેક્સ ફાઇલ કરી દેવો હિતાવહ છે.