નવી દિલ્હી :  ૧ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ ભારતના મહત્વાકાંક્ષી ‘ડિજિટલ ઇન્ડિયા પ્રોગ્રામ’ એ સફળતાના ૧૧ ભવ્ય વર્ષો પૂર્ણ કર્યા છે. એક સમય એવો હતો જ્યારે સામાન્ય ભારતીય નાગરિકોને બેંક ખાતું ખોલાવવા કે સામાન્ય સરકારી સુવિધાઓ માટે કલાકો સુધી લાંબી કતારોમાં ઊભા રહેવું પડતું હતું, પરંતુ આજે સ્થિતિ તદ્દન બદલાઈ ચૂકી છે. સવારની ચાની કિટલી પર સ્કેન થતા QR કોડથી લઈને અબજો રૂપિયાના સરકારી ફંડ ટ્રાન્સફર સુધી, ભારત આજે વૈશ્વિક સ્તરે ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI) નું સૌથી મોટું પાવરહાઉસ બની ગયું છે. આજે આખું વિશ્વ ભારતના આ મોડેલની મુક્ત કંઠે પ્રશંસા કરી રહ્યું છે કારણ કે વૈશ્વિક સ્તરે થતા કુલ રીઅલ-ટાઇમ ડિજિટલ વ્યવહારોમાંથી એકલા ૪૯ ટકા વ્યવહારો ભારતના UPI (યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ) દ્વારા થાય છે.

આ ડિજિટલ ક્રાંતિ હવે માત્ર ભારતની સરહદો પૂરતી મર્યાદિત નથી રહી, પરંતુ સાત સમુદ્ર પાર પહોંચી ગઈ છે. ફ્રાન્સ, સિંગાપોર, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE), મોરેશિયસ અને શ્રીલંકા જેવા આઠથી વધુ દેશોમાં ભારતનું UPI હાલમાં સક્રિય છે, જેનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય પેમેન્ટ પ્રક્રિયા અત્યંત સરળ બની ગઈ છે. ફાઇનાન્સ સિવાય પણ, દેશના ગ્રામીણ વિસ્તારોનો કાયાકલ્પ કરવામાં ડિજિટલ ઓળખ પ્રણાલી, ડિજીલોકર, કોવિન અને ઇ-સંજીવની જેવા પ્લેટફોર્મ્સે પાયાની ભૂમિકા ભજવી છે. સરકારી યોજનાઓના લાભો હવે વચેટિયાઓ વિના સીધા જ ગરીબોના મોબાઈલ સુધી પહોંચી રહ્યા છે, જેણે વૈશ્વિક રાજદ્વારી મંચ પર ભારતનું કદ ખૂબ વધાર્યું છે.

આર્થિક મોરચે જોઈએ તો, ડિજિટલ અર્થતંત્ર હાલમાં ભારતના કુલ જીડીપી (GDP) માં અંદાજે ૧૨ થી ૧૪ ટકા જેટલો મહત્વનો ફાળો આપી રહ્યું છે અને આર્થિક નિષ્ણાતોના મતે આગામી દાયકામાં આ હિસ્સો વધીને ૨૦ ટકા સુધી પહોંચી જશે. આ કાર્યક્રમે માત્ર નાણાકીય લેવડદેવડ જ સરળ નથી બનાવી પરંતુ સ્ટાર્ટઅપ્સ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ અને સાયબર સિક્યોરિટીના ક્ષેત્રોમાં લાખો નવી રોજગારીની તકોનું સર્જન કર્યું છે. વર્ષ ૨૦૨૩ ના G20 સમિટ દરમિયાન ભારતે શરૂ કરેલી 'ગ્લોબલ DPI રિપોઝીટરી' નો જ આ પ્રભાવ છે કે આજે દુનિયાના ૨૪ દેશોએ ભારત સાથે ટેકનોલોજીકલ કરારો કર્યા છે. '