નવી દિલ્‍હી તા.૨૨: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્‍ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષના લગભગ પાંચ મહિના પછી, બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલયે મંગળવારે સંસદમાં માહિતી આપી હતી કે ભારતે મહત્‍વપૂર્ણ હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટમાંથી ૫૯ જહાજોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢ્‍યા છે , જ્‍યારે સ્‍ટ્રેટની પﾍમિમાં ફક્‍ત બે કન્‍ટેનર જહાજો બાકી છે.

રાજ્‍યસભામાં લેખિત જવાબમાં શિપિગ મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે જણાવ્‍યું હતું કે, ૧૭ જુલાઈ, ૨૦૨૬ સુધીમાં, હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટના પﾍમિી ક્ષેત્રમાં બે ભારતીય ધ્‍વજવાળા કન્‍ટેનર જહાજો (CMA CGM ડાયમંડ અને CMA CGS માનાઓસ) સામાન્‍ય કાર્ગો વહન કરી રહ્યા છે.

તેમણે વધુમાં જણાવ્‍યું હતું કે હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટના પﾍમિી ક્ષેત્રમાં ચાર ભારતીય ધ્‍વજવાળા જહાજો ગલ્‍ફ ક્ષેત્રમાં વેપાર કરી રહ્યા છે અને હાલમાં તેમને રવાના થવાની જરૂર નથી. સરકારના પ્રતિભાવમાં પૂર્વી ક્ષેત્રમાં જહાજોની સંખ્‍યાનો ઉલ્‍લેખ કરવામાં આવ્‍યો નથી.

શાંતિ કરારની જાહેરાત પછી ભારતીય નિકાસકારોએ રાહતનો શ્વાસ લીધો હતો. હિસા ફરી શરૂ થયા પછી આ ક્ષેત્રમાં લાદવામાં આવેલી દરિયાઈ નાકાબંધી અને યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પ દ્વારા ઈરાની દરિયાકાંઠે નાકાબંધી કડક કરવાની જાહેરાતને કારણે હિલચાલ મર્યાદિત થઈ ગઈ છે.

મંત્રીએ જણાવ્‍યું હતું કે મંત્રાલયે ભારતીય હિતના જહાજોને ખાલી કરાવવા માટે તમામ હિસ્‍સેદારો સાથે સંપર્ક જાળવી રાખ્‍યો છે. તેમણે કહ્યું, ૧૭ જુલાઈ, ૨૦૨૬ સુધીના ડેટા અનુસાર, ૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ થી ૫૯ જહાજોએ હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટમાંથી પસાર થયા છે, જેમાં ૨૩ ભારતીય ધ્‍વજવાળા જહાજો અને ૩૬ વિદેશી ધ્‍વજવાળા જહાજો (ભારત તરફ માલ વહન કરતા)નો સમાવેશ થાય છે. છેલ્‍લા અઠવાડિયામાં હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટમાં અનેક હુમલાઓ નોંધાયા છે, જેમાં સોમવારે એકનો સમાવેશ થાય છે.

S&P ગ્‍લોબલ મિન્‍ટ અને S&P ગ્‍લોબલ કોમોડિટીઝ એટ સી અનુસાર, ૧૭ થી ૧૯ જુલાઈ દરમિયાન આશરે ૪૦ જહાજોએ હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટમાંથી પસાર થયા હતા, અને યુએસ અને ઈરાન વચ્‍ચે ચાલી રહેલી દુશ્‍મનાવટને કારણે ટ્રાફિક ઓછો રહ્યો હતો. કુલ ૧૪ ટ્રાન્‍ઝિટ પછી ૧૭ જુલાઈએ કુલ ૮, ૧૮ જુલાઈએ ૧૯ અને ૧૯ જુલાઈએ ૧૩ જહાજોએ પરિવહન કર્યું હતું. ૧૭ જુલાઈએ ઓછી પ્રવૃત્તિ પછી થોડો સુધારો થયો હતો, પરંતુ મહિનાની શરૂઆતમાં એકંદર ટ્રાફિક સ્‍તરથી ઘણો નીચે રહ્યો હતો.

પરિણામે, ૧૯ જુલાઈના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં કુલ મૂવમેન્‍ટ ઘટીને ૧૨૭ થઈ ગઈ, જે દરરોજ સરેરાશ ૧૮ મૂવમેન્‍ટ થાય છે, S&P ગ્‍લોબલે એક અહેવાલમાં જણાવ્‍યું હતું. આ ૧૨ જુલાઈના રોજ પૂરા થતા અઠવાડિયામાં નોંધાયેલા ૨૪૮ હિલચાલની તુલનામાં લગભગ ૫૦ ટકાનો ઘટાડો દર્શાવે છે, જે આ જળમાર્ગ દ્વારા જહાજોની હિલચાલ પર વધતા સુરક્ષા જોખમો અને દરિયાઈ અમલીકરણ પગલાંની નોંધપાત્ર અસરને પ્રતિબિબિત કરે છે.

૧૭-૧૯ જુલાઈ દરમિયાન કુલ ટ્રાફિકમાં વાણિજ્‍યિક જહાજોની હિલચાલનો હિસ્‍સો ૭૦ ટકાથી વધુ હતો. જોકે, ફક્‍ત એક તૃતીયાંશ પરિવહનને અનુરૂપ માનવામાં આવ્‍યા હતા. ઈરાન સાથે જોડાયેલા અને મંજૂર કરાયેલા જહાજોનું સતત વર્ચસ્‍વ સૂચવે છે કે એકંદર ટ્રાફિક સ્‍તરમાં થોડો સુધારો થયો હોવા છતાં મુખ્‍ય પ્રવાહના જહાજ માલિકો જળમાર્ગ દ્વારા પરિવહન અંગે સાવધ રહે છે અહેવાલમાં જણાવાયું છે.

ત્રણ દિવસ દરમિયાન ટ્રાફિકમાં ૧૨ તેલ ઉત્‍પાદન ટેન્‍કર, સાત બલ્‍ક કેરિયર, છ કાર્ગો જહાજો, બે sCC, બે કન્‍ટેનર જહાજો અને ૧૧ વિવિધ જહાજોનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, ૨૧ જહાજો ઓમાનના અખાત તરફ આગળ વધી રહ્યા હતા, જેમાં પાંચ બલ્‍ક કેરિયર, પાંચ પ્રોડક્‍ટ ટેન્‍કર, બે તઘ્‍ઘ્‍ અને ત્રણ કાર્ગો જહાજોનો સમાવેશ થાય છે.

૧૯ જુલાઈના રોજ કુલ ૩૬ જહાજોએ યુએસ નૌકાદળના નાકાબંધીમાંથી પસાર થયા હતા, જેમાં ૧૫ ઓમાનના અખાત તરફ ગયા હતા. અને બાકીના અન્‍ય વિસ્‍તારોમાં જતા રહ્યા. બધા જહાજોને પાલન કરનારા ગણવામાં આવ્‍યા હતા.